۱۳۹۶ پنج شنبه ۳۰ شهريور
شماره‌های پیشین:
شماره ۱۳۹۶ - ۱۳۹۵ يکشنبه ۲۹ اسفند
اصولگرايان در تکاپوی رقیب‌تراشی برای حسن روحانی
چه کسی فرمان راست را در دست می‌گیرد؟
فرزانه آئینی

شمارش معکوس برای برگزاری دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری به صدا درآمده است؛ درحالی‌که ائتلاف اصلاح‌طلبان – اعتدال‌گرایان در پی یافتن تاکتیک‌های برای افزایش آرای حسن روحانی، دور هم جمع می‌شوند و شور می‌کنند و در پی ترفندهای ویژه‌ای هستند تا آرای مردمی‌شان را باز هم به رخ رقیب بکشند. جناح راست اما هنوز در لابه‌لای فهرست بلند‌بالایشان برای یافتن مهره‌ای هستند که بتواند، تهدیدی برای روحانی محسوب شود یا حداقل آرای انتخاباتی‌اش را دستخوش تغییرات جدی کند.
راست‌نشینان عرصه سیاسی کشور هم دل‌خوش‌اند و هم امیدوار تا کسی را بیاورند که تورم و رکورد اقتصادی کشور برایشان نردبان ترقی شود و روحانی را کنار بزنند. اصولگرایان که همچنان از یافتن مهره مورد نظرشان ناکام هستند و چرتکه‌به‌دست سپهر سیاسی کشور را رصد می‌کنند، می‌خواهند از برجامی که از سوی ترامپ گل‌آلود شده، ماهی خودشان را بگیرند و طرفداران اصلاحات را منزوی کنند.
آنها که روزگاری می‌گفتند استمرار ریاست‌جمهوری اشخاص برای دو دوره یک اصل مردمی است و ایجاد هرگونه شائبه در آن را رد می‌کردند، حالا به‌شدت به تکاپو افتاده‌اند تا روحانی را به رئیس‌جمهور تک‌دوره‌ای بدل کنند. آنها می‌گویند مردم ناراضی‌اند از برجامی که تهدید می‌شود، از رشد بی‌کاری، از رفع تحریم‌ها بدون عایدی، از اقتصاد در رکود و از مشکلات معیشتی. به همین دلیل هم نمی‌خواهند دیگر به حسن روحانی و تئوریسین‌هایش اعتماد کنند.
اصولگرایان می‌گویند اگر کاندیدای مناسبشان را بیابند، کنارزدن روحانی کاری بدون دردسر و سهل‌الوصول است؛ چراکه مردم به دنبال چهره‌ای نو با شعارهای دلنشین‌تر هستند. آنها به دنبال یافتن محمود احمدی‌نژاد دیگری هستند که بیاید و همه پیش‌بینی‌های صورت‌گرفته در عالم سیاست را برهم بزند و با دوقطبی‌کردن فضای انتخابات و به‌چالش‌کشیدن کارنامه چهارساله حسن روحانی، برای اصولگرایان موفقیتی جدید دست‌وپا کند. در همین راستاست که حسین کنعانی‌مقدم، دبیر کل حزب سبز می‌گوید: «یک چهره آخوند و سید، شانس پیروزی در مقابل روحانی را دارد».
در مقابل اما برخی دیگر از اصولگرایان مانند حشمت‌الله فلاحت‌پیشه معتقد است اصولگرایان به‌وضوح تلاش‌های خود برای جلوگیری از شکست محتمل در انتخابات ۹۶ را در حوزه‌های مختلف آغاز کرده‌اند، با وجود این، همچنان بسیار سردرگم و فاقد خط ‌مشی واحد به نظر می‌رسند. به گفته فلاحت‌پیشه درپیش‌نگرفتن تاکتیک‌های مشخص و البته دست‌نیافتن به یک استراتژی واحد برای انتخابات، در کنار قحط‌الرجالی این جریان، همگی حاکی از آن است که اصولگرایان با مشکل بزرگ‌تری روبه‌رو هستند؛ مشکل فرماندهي. دراین‌میان اما تحلیل شرایط جناح راست از نگاه امیرمحبیان صاحب‌نظر شناخته‌شده این جریان، بیش از دیگر چهره‌های اصولگرا برای یافتن ریشه امیدواری جناح راست در دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری درخور تأمل است. به گفته او با ریاست‌جمهوری ترامپ در آمریکا همه دستاوردها و سرمایه‌های حسن روحانی از بین رفته و رقیبی که موضع انتقادی به او داشته، وضعیت بهتری پیدا کرده است و برای همین ممکن است موقعیت کاندیدای مورد اجماع اصولگرایان بهتر شود و اصولگرایان در یک شرایط پیش‌بینی‌نشده قرار گیرند.
در کنار همه این گمانه‌زنی‌های انتخاباتی، نکته مهم دیگری وجود دارد و آن این است که کاندیداهایی که اصولگرایان دارند افرادی هستند که خیلی از آنها مثل احمد توکلی، غلامعلی حدادعادل، سعید جلیلی و محمدباقر قالیباف حداقل یک دوره ناكامي را تجربه کرده‌اند. به همین دلیل هم این سؤال طرح می‌شود که آیا این افراد می‌توانند دوباره وارد صحنه شوند؟ آیا اصولگرایان با کاندیداهای ناكام‌شان می‌توانند مانع پیروزی روحانی در دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری شوند.اصولگرایان اگر هم چهره جدیدی مثل مصطفی میرسلیم، پرویز فتاح یا مرضیه وحیددستجردی داشته باشند، هنوز مطمئن نیستند هر کدام از اینها برایشان رأی‌آور خواهند بود یا اینکه با ورودشان به کارزار انتخابات تنها چیزی که عایدشان می‌شود ثبت تجربه ناكامي در کارنامه کاری کاندیدای نوظهورشان مقابل حسن روحانی است.
نکته دیگری که در این میان حائز اهمیت است، بحث میسرنشدن اجماع حداکثری در جبهه اصولگرایان است، چندپاره‌بودن طیف‌های مختلف اصولگرایان از اصولگرایان معتدل گرفته تا اصولگرایان سنتی و طیف تندروی این جریان، همگی با اصرار بر مواضعشان حاضر نیستند به نفع پرچم اصولگرایی بر سر یک کاندیدا یا فهرستی واحد به اجماع برسند، ناکامی‌ در انتخابات مجلس دهم و پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری در اسفند 94 و انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم در خرداد 92 مؤید این ادعاست. در این دو انتخابات، اصولگرایان با فهرست‌های موازی و کاندیداهای موازی شروط حصول اجماع یا ائتلاف بر سر یک کاندیدا را نادیده گرفتند و عرصه را به رقیب، یعنی ائتلاف اصلاح‌طلبان- اعتدال‌گرایان باختند.
به‌هرروی و تا زمان باقی‌مانده به برگزاری دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری آنچه از شرایط فعلی هویداست، اینکه اصلاح‌طلبان به فکر مانور قدرتشان هستند تا نشان بدهند مردم را دارند، حتی اگر بی‌کاری باشد، رکود اقتصادی لاک‌پشت‌وار سیر نزولی در پی گرفته باشد و ترامپ چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهوری ایالات متحد آمریکا تهدیدی برای برجام محسوب شود. آنها در پی یافتن شعاری، سبکی یا روشی جدید برای آوردن پشتوانه اجتماعی‌شان پای صندوق‌های رأی در 29 اردیبهشت 96 هستند.
اصولگرایان نه موفق خواهند شد چهره‌ای نو و مردم‌پسند بیابند که مردم را مجاب به قهر با ائتلاف اصلاح‌طلبان- اعتدال‌گرایان کند و نه خود برای حضوری یکپارچه و تأثیرگذار حاضر به کنارگذاشتن اختلافات سیاسی‌شان خواهند بود و ائتلاف حداکثری میانشان تاکتیکی مهجور و البته ناکام خواهد ماند.


دیدگاه‌ها(۰)