۱۳۹۶ جمعه ۶ مرداد
شماره‌های پیشین:
شماره ۱۳۹۶ - ۱۳۹۵ يکشنبه ۲۹ اسفند
در فراسوي اميد

جهان در حال تجربه دوران جديد و منحصربه‌فردي است و گواه آن، همه رويدادهاي سالي است که گذشت؛ سالي که هيچ نقطه‌اي از خاک و آب جهان از ترکش‌هاي آن در امان نماند. سرآمد همه آشوب‌ها اما «دونالد ترامپ» رئيس‌جمهوري آمريكا بود؛ کسي که در ميان بهت و ناباوري همگان قدم در کاخ سفيد گذاشت و يک‌تنه مناسبات و گفتمان جهاني را به طرزي نااميدکننده تغيير داد و سالي را که گذشت به يکي از بديُمن‌ترين سال‌هاي اخير آمريکايي‌ها بدل کرد. سرتق‌بازي‌هاي ترامپ اما به نفع چيني‌ها تمام شد و آنها نه‌تنها جايگاه خود را به عنوان قدرت دوم جهان تثبيت کردند، بلکه گامي بلند در جهت ابرقدرتي جهان برداشتند. اگر تا پايان سال 94 آمريکا و چين، قدرت‌هاي بزرگ جهاني بودند و روسيه براي سال‌ها به اغما رفته بود، در سال گذشته تمامي اين معادلات بر هم ريخت و روس‌ها به پاي ثابت و تأثيرگذار مناسبات منطقه‌اي تبديل شدند. روسيه در رتبه‌بندي قدرت نظامي در سال 2016 هم پيشرفت خوبي داشت و «ولاديمير پوتين»، رئيس‌جمهوري روسيه توانست کشور را از سقوط اقتصادي و باتلاق نظامي بيرون بکشد. اما اروپايي‌ها مانند شهروندان ايالات متحده روزهاي هولناکي را سپري کردند؛ از «برگزيت» مي‌توان به عنوان بزرگ‌ترين ناکامي قاره سبز نام برد. شوک سرازيرشدن مهاجران به مرزهاي اروپايي هم معادلات را در اين منطقه از جهان بر هم ريخت. هرچند در ابتداي اين هجوم، قدرت آلمان يکباره افزايش يافت اما رفته‌رفته با آشکارشدن اختلافات در زمينه نوع سهميه‌بندي پذيرش پناهندگان در کشورهاي اروپايي، قدرت و نفوذ آلمان در بين کشورهاي اروپايي رنگ باخت. اوضاع کشوري که يک پايش در اروپاست و پاي ديگرش در آسيا هم چندان سروساماني نداشت؛ وقوع کودتا در ترکيه يکي از مهم‌ترين اتفاق‌هاي سال گذشته بود که نه‌تنها سياست داخلي اين کشور را تحت ‌تأثير قرار داد، بلکه باعث تغيير نقش آنکارا در مناسبات منطقه‌اي شد. در پي اين کودتا بود که ناگهان شاهد نزديکي ترکيه با روسيه و سپس ورود جنگ‌افزارهاي ترکيه به سوريه شديم. اهالي خاورميانه در سالي که گذشت آن‌چنان روزهاي خونين و سياهي را سپري کردند که نمي‌توان چشم‌انداز اميدوارکننده‌اي براي پايان آن متصور شد و بي‌ترديد ترور نقطه مشترک تمامي اين رويدادها بود. موفقيت حملات عليه داعش براي ريشه‌کن‌کردن آنها در «موصل» و «رقه» جزء مهم‌ترين رويدادهاي سال آينده خواهد بود؛ هرچند شکست يا به بن‌بست رسيدن استرات‍ژي‌هاي جهاني، داعش را به قدرتي منطقه‌اي تبديل خواهد کرد تا روزنه‌هاي اميد براي نابودي اين گروه تروريستي براي هميشه از بين برود. داعش هنوز و پس از چهار سال در عراق و روسيه یکه‌تازي مي‌کند و در آن سوي جهان هم راست‌هاي افراطي با يکديگر متحد شده‌اند تا در نبود جايگزيني شايسته، به پايه‌هاي لرزان دموکراسي حمله کنند و در صورت توان، نظمي نوين را پايه‌گذاري کنند. اين البته سناريويي با نگاهي بدبينانه است، اما چگونه مي‌توان در بن‌بست کنوني از اميد دم زد.


دیدگاه‌ها(۰)