۱۳۹۶ شنبه ۶ خرداد
شماره‌های پیشین:
شماره ۱۳۹۶ - ۱۳۹۵ يکشنبه ۲۹ اسفند
از جهانِ داستان
در سرزميني دیگر

«حكومت نظامی» خوسه دونوسو با ترجمه عبدالله كوثری از مهم‌ترین رمان‌های ترجمه‌شده در سال گذشته بود كه در نشر نی منتشر شد. «حكومت نظامی» از شاخص‌ترین رمان‌هایی است كه شیلی بعد از كودتا را به تصویر كشیده است. این رمان، روایت خواننده‌ای انقلابی است كه در دوران كودتا صدای مردم سرزمینش شده است. او كه اندكی پیش از كودتای پینوشه به‌طور اتفاقی از شیلی خارج شده و در پاریس زندگی می‌كند، در فضای بعد از كودتا صدای وضعیت استبدادزده كشورش می‌شود اما یك‌ دهه بعد از كودتا وضعیت شیلی او را به تردید می‌اندازد چنان‌كه دیگر امید چندانی به آینده ندارد.
«حدیث شطرنج و رساله سیسرو» اشتفان سوایگ با ترجمه محمود حدادی ازسوی نشر نیلوفر منتشر شد. «حدیث شطرنج» داستانی خواندنی از سوایگ است و «رساله سیسرو» گفتاری از او درباره زندگی این سخنور كلاسیك رومی و این هر دو محصول دوره‌ای از نویسندگی سوایگ‌اند كه او به‌دلیل جنگ جهانی دوم تن به مهاجرت داده و در تبعید و جایی دور از سرزمین فرهنگی‌اش روزگار می‌گذراند. «حدیث شطرنج» داستانی تمثیلی است كه شمایی از یك دوران بحرانی در آن دیده می‌شود. این آخرین اثری است كه سوایگ قبل از خودكشی‌اش نوشت و ازاین‌رو رد ترس‌خوردگی و كنده‌شدن از خانه در آن دیده می‌شود. كافكا از آن نویسندگانی است كه هر سال نامش به‌شكلی در میان كتاب‌های یك‌سال حضور دارد. سالی كه گذشت، «مسخ» او با ترجمه‌ای دوباره از فرزانه طاهری در نشر نیلوفر به‌چاپ رسید. طاهری «مسخ» را سال‌ها پیش همراه نقدی از نابوكوف ترجمه كرده بود اما آنچه سال گذشته منتشر شد ترجمه‌ای به‌كلی متفاوت از ترجمه قبلی او بود. ترجمه جدید طاهری از «مسخ»، براساس نسخه انتقادی نورتن صورت گرفته؛ استنلی كرنگلد این شاهكار كافكا را از آلمانی به انگلیسی برگردانده و در آن جز خود داستان، پیشینه‌ و زمینه «مسخ» همراه نقدهایی مهم از كافكاشناسان معتبر را گرد آورده است. نسخه «نورتن» مسخ هم نشان‌دهنده حك و اصلاحاتی است كه كافكا در متن رمان اعمال كرده و هم شامل مهم‌ترین رویكردهای انتقادی به این كتاب از 1970 تا 1995. اما با اتمام دو پروژه رضا رضایی در ترجمه آثار جین آستین و خواهران برونته، او به‌سراغ ترجمه رمان‌های جورج الیوت رفته و سال گذشته دو رمان این نویسنده كلاسیك ادبیات انگلستان؛ «ادام‌بید» و «سایلاس مارنر» با ترجمه او در نشر نی منتشر شدند. رمان‌های الیوت به‌سیاق نویسندگان هم‌دوره‌اش آثاری رئالیستی‌اند اما دراین‌میان چند ویژگی خاص آثار او را متمایز می‌كند؛ توصیف ذهنیت و انگیزه‌های درونی شخصیت‌ها از وجوه تمایز رمان‌های الیوت هستند. جز این دو اثر كلاسیك، ترجمه‌ای دیگر از رضایی كه به سال‌ها پیش برمی‌گردد نیز امكان انتشار یافت: «شاه، بی‌بی، سرباز» دومین رمانی است كه نابوكوف به زبان روسی نوشت و بعدها زیر نظر خود او و با تغییراتی زیاد به انگلیسی ترجمه شد. نابوكوف طبق عادت عجیبش برای این رمان نیز مقدمه‌ای نوشت و این تعبیر را درباره این كتابش به‌كار برد: «این جانور چموش از همه رمان‌هایم بی‌خیال‌تر است.» این جانور چموشِ نابوكوف طنزی سیاه و قدرتمند دارد و پارودی «مادام بوواری» و «آناكارنینا»، دو رمانی كه نابوكوف علاقه زیادی به نویسندگانشان داشت،  به‌شمار می‌رود.
اگرچه جولین بارنز از نویسندگان مهم سال‌های اخیر ادبیات انگلستان است اما تا همین اواخر چندان در ایران مطرح نبود تا این‌كه رمان «درك یك پایان» او با ترجمه حسن كامشاد در نشر نو منتشر شد و به‌واسطه این كتاب بارنز به‌شكل جدی‌تری در ایران مطرح شد. «درك یك پایان» كه از مهم‌ترین رمان‌های بارنز به‌شمار می‌رود و جایزه بوكر را دریافت كرده، دو بخش دارد. در بخش اولش راوی خاطرات گذشته‌اش را روایت می‌كند و در بخش بعدی به‌ روایت وضعیت امروزش می‌پردازد. گذشته و شیوه مواجهه با آن و نیز سبك داستان‌نویسی بارنز در این رمان از نكات حائز اهمیت آن است. «هیاهوی زمان» رمان دیگری از بارنز است كه این كتاب نیز سال گذشته با ترجمه سپاس ریوندی در نشر ماهی به‌چاپ رسید. این رمان را می‌توان جزو ادبیات آرمانشهری انگلستان قلمداد كرد و البته با این تفاوت كه در این‌جا به‌جای توصیف مدینه فاضله، روایتی از مدینه غيرفاضله به‌دست داده شده است.
«افی‌بریست» تئودور فونتانه از مهم‌ترین رمان‌های قرن نوزدهم ادبیات آلمان است كه به‌لحاظ درونمایه با سه شاهكار دیگر این قرن یعنی «آناكارنینا» تولستوی، «نانا» زولا و «مادام بوواری» فلوبر قیاس می‌شود. سال گذشته «افی‌بریست» با ترجمه كامران جمالی در نشر نیلوفر به‌چاپ رسید. رئالیسم فونتانه را به‌دلیل طنزی كه در روایت‌ رمان‌هایش به‌كار گرفته و هم‌چنین شیوه توصیفاتش، «رئالیسم ادبی طنزآمیز» نامیده‌اند. سال گذشته «شهر فرنگ» گونتر گراس نیز با ترجمه كامران جمالی در نشر چشمه به‌چاپ رسید. «شهر فرنگ» در سال 2010 منتشر شد و مثل دیگر آثار گونتر گراس مورد توجه زیادی قرار گرفت. «سوی دیگر» رمانی از آلفرد كوبین است كه علی‌اصغر حداد آن را ترجمه كرده و سال گذشته در نشر ماهی به‌چاپ رسید. كوبین طراح و نقاش مشهور اتریشی است و «سوی دیگر» تنها رمان او به‌شمار می‌رود. كوبین كه هم‌عصر كافكا بوده، در این رمان با به‌كاربستن عنصر وحشت جهانی فانتزی- ذهنی آفریده و روایت او كه دارای وجهی سمبولیك است را می‌توان نوعی رمان فانتزی دانست.
دو كتاب از فاكنر هم امسال به‌چاپ رسید. ابتدا مجموعه‌داستان «جنگل بزرگ» با ترجمه احمد اخوت در نشر افق منتشر شد و در روزهای پایانی سال نیز رمان «پیرمرد» با ترجمه تورج یاراحمدی در كتاب‌سرای نیك. «جنگل بزرگ» مجموعه‌ای از داستان‌های فاكنر است كه درباره شكار و طبیعت‌اند. «پیرمرد» نیز داستانی است كه در آن فاكنر از قلمرو یوكناپاتافا بیرون آمده و به روایت كسانی پرداخته كه قبل و بعد از این داستان كاری با آنها نداشته است. اوایل سال گذشته رمان «نقال فیلم» ارنان ریورا لتلیئر با ترجمه بیوك بوداغی توسط نشر آگه منتشر شد. اين نویسنده شیلیایی در «نقال فیلم» سینما را دستمایه روایت قرار داده است. در «نقال فیلم» پیوندی میان سینما و ادبیات برقرار شده و نویسنده در روایتش از تكنیك‌ها و فانتزی‌های مختص به‌خود استفاده كرده است. «بازگشت به كیلی‌بگز» سورژ شالاندن با ترجمه مرتضی كلانتریان در ماه‌های پایانی سال در نشر آگاه منتشر شد. شالاندن از نویسندگان معاصر فرانسوی است كه تجربه سه‌دهه روزنامه‌نگاری دارد و گزارش‌های او درباره ایرلند شمالی مورد توجه زیادی قرار گرفته بودند. رمان‌های شالاندن و از جمله «بازگشت به كیلی‌بگز» موفق به دریافت جوایز متعدد ادبی شده‌اند.
بعد از انتشار رمان‌های «واحه غروب» و «عشق در تبعید» بهاء‌ طاهر با ترجمه رحیم فروغی، مجموعه‌داستانی از این نویسنده مصری با عنوان «زمستان ترس» در نشر ناهید به‌چاپ رسید. داستان‌های این كتاب هریك نمونه‌ای از یك دوره نویسندگی بهاء ‌طاهر به‌شمار می‌روند. كاوه میرعباسی مدتی است كه به‌سراغ ترجمه تمام آثار ماركز رفته و سال گذشته دو رمان «صدسال تنهایی» و «عشق در روزگار وبا» با ترجمه او توسط انتشارات كتاب‌سرای ‌نیك منتشر شد.
سال گذشته آثار مهمی نیز بازچاپ شدند ازجمله: «آرزوهای بربادرفته» بالزاك ترجمه سعید نفیسی، «چرم ساغری» بالزاك ترجمه به‌آذین، «درخت و برگ» تالكین ترجمه مراد فرهادپور، «مامور معتمد» گراهام گرین ترجمه تورج یاراحمدی و «داستان دوست من» هسه ترجمه سروش حبیبی و «بووار و پكوشه» فلوبر ترجمه افتخار نبوی‌نژاد.

 


دیدگاه‌ها(۰)