۱۳۹۶ سه شنبه ۸ فروردين
شماره‌های پیشین:
شماره ۱۳۹۶ - ۱۳۹۵ يکشنبه ۲۹ اسفند
به یاد کیارستمی به سلامتی بیضایی
پرویز براتی.دبیر گروه هنر

ﺁﻏﺪﺍﺷﻠﻮ: ﻣﺮﺩﻥ ﺍﻣﺮ ﭘﯿﭽﯿﺪﻩ ﻭ ﺣﺴﺎﺳﯽ ﺍﺳﺖ. ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺁﺩﻡ ﺑﺎ ﻭﻗﺎﺭ ﺑﻤﯿﺮﺩ، ﮔﺮﯾﻪ ﻭ ﺯﺍﺭﯼ ﻧﮑﻨﺪ ﻭ ﺁﻭﯾﺰﺍﻥ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ ﻧﺸﻮﺩ ﻭ ﻧﮕﻮﯾﺪ ﻧﺠﺎﺗﻢ ﺑﺪهيد!
ﮐﯿﺎﺭﺳﺘﻤﯽ: ﻓﮑﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯ ﺑﯿﻔﺘﯿﻢ. (سالنامه شرق نوروز 93)
تصاویر را مرور می‌کنیم: فرش قرمزِ پهن‌شده برای استقبال از پیکر عباس کیارستمی در فرودگاه امام خمینی؛ گفت‌وگوی شجریان با ایرانیان مقابل دوربین با موی تراشیده و سخن‌گفتن از بیماری‌اش، رفیق 15ساله؛ فروریختن ساختمان پلاسکو در قلب تهران، همدردی آتش‌نشانان جهان با حادثه‌دیدگان و «مادری که همراه با پلاسکو فرو ریخت» ؛ برخورد دو قطار مسافربری در محور سمنان - دامغان با ده‌ها کشته و زخمی و آتشی که بر جان‌ها زبانه کشید؛ گورخواب‌های نصیرآباد شهریار خیره به قاب دوربین و آهی که در دل‌ها خانه کرد.
95 را اگر سال شوک‌های مدام ندانیم، چه بدانیم؟ سالی که می‌توان آن را در مفهوم «نابهنگامی» صورت‌بندی کرد؛ درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، پیروزی یک دلال ملکی در انتخابات آمریکا، خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، کودتای ترکیه، ترور سفیر روسیه در آنکارا در افتتاحیه نمایشگاه و... . هر کدام از این رخدادها به خودی خود نابهنگام بود و شوک‌آور و عالمی را در حیرت فرو بُرد و فرهنگ و هنر در چنین نابهنگامی‌هایی نفس کشید. بارت گفته بود: «معاصربودن یعنی نابهنگامی».
95 برای اهل فرهنگ و هنر سال سختی بود؛ همچنان آسیب‌پذیر از آن هشت سال؛ آغشته با رکود و ایستایی این چهار سال. دولت یازدهم آمد تا ویرانه‌های آن هشت سال را از نو بنا کند؛ حجم ویرانی‌ها اما آن‌قدر زیاد بود که با گذشت چهار سال هنوز خاک‌برداری‌ها ادامه دارد. تقلای شبانه‌روزی ماشین‌های روایتِ دلواپسان را هم اگر اضافه کنیم به همه دشواری‌ها و چالش‌ها، به اینجا می‌رسیم که بگوییم: 95 سال فقدان‌ها بود و هراس‌ها؛ سال رَشک و اشک، سال فیلم‌نامه‌های تلخ، سال کنسرت‌های لغو، تیزرهای دردسرساز، کتاب‌های کم‌تیراژ، خوانندگان سردرگم، سازهای سرگردان. در چنین وانفسایی، اگر سینمای شِبه‌اجتماعی ایران بخواهد با مشایعت فعالانه «فقر» و «فلاکت» و بهره‌کشی از لوکیشن‌های فرسوده جنوب شهر، روایتی دست‌کاری‌شده تحویل مخاطب دهد؛ سینما تحویل نداده، واقعیت را بَزک کرده است. با این حال 95 سالی بود که هنرمندانی تلاش کردند امید را از شر «شکست» یا حتی «پیروزی» نجات دهند. آفرین بر آنها.
***
96 اولین سالی است که نوروزش را بدون کیارستمی آغاز می‌کنیم. سال 79ساله‌شدن ِبهرام بیضایی هم هست. امسال در سالنامه «شرق» صفحاتی را به این دو بزرگمرد سینما و هنر ایران اختصاص دادیم تا 96 را با یاد و خاطره کیارستمی و با آرزوی سلامتی بیضایی آغاز کنیم.


دیدگاه‌ها(۰)