۱۳۹۶ دوشنبه ۸ خرداد
شماره‌های پیشین:
شماره ۱۳۹۶ - ۱۳۹۵ يکشنبه ۲۹ اسفند
گفت‌وگوی «شرق» با رین تاکاناشی، بازیگر فیلم «مثل یک عاشق»
غم بزرگي در سينه دارم
پرويز براتي

عباس کیارستمی کاشف فروتنی بود که از کشفیات پرتعدادش در عالم سینما، تصویر و کلام هرگز ذوق‌زده نشد. کیمیاگری بود که بلد بود چطور مس را طلا کند. فیلم‌هایش هرکدام کشف دوباره سینما بود. فیلم‌سازی، نزد او، قواعد مخصوص خود را داشت؛ برای فیلم‌هایش نه ماكتی می‌ساخت، نه دنبال بازيگر می‌رفت. ماجرای ساخت «مثل یک عاشق» هم چیزی غیر از این نبود. فیلمی که بازگشت کیارستمی است به ارزش‌هاي فراموش‌شده‌ سينما. ژان‌كلود كري‌ير این فيلم را «خانه‌ دوست»‌ ديگر دانسته و ژيل ژاكوب برای وصف پايان‌بندی‌اش از کلمه «جادو» استفاده کرده. فیلم البته موافقان و مخالفان خود را دارد. زمانی که تصمیم به گفت‌وگو با بازیگران فیلم‌های کیارستمی گرفتیم، فهرست بلندبالایی در دستمان بود. زمان اندک و دشواری هماهنگی در تعطیلات سال جدید میلادی، ما را کمی از مقصودمان دور کرد؛ با‌این‌حال موفق شدیم با «رین تاکاناشی»، یکی از بازیگران اصلی این فیلم گفت‌وگو کنیم. ابتدا با هماهنگی آژانس Stardust Promotion و به درخواست این آژانس سؤال‌ها را به زبان ژاپنی برای تاکاناشی فرستادیم و او هم به فاصله چند هفته بعد پاسخ سؤال‌ها را - البته نه همه‌شان- داد. خود را قدردان خانم ریکا اوماگاری، رایزن فرهنگی سفارت ژاپن در تهران می‌دانیم که در برگرداندن متن ژاپنی جواب‌ها به فارسی و البته انجام مکاتبات با رین تاکاناشی ما را یاری کرد.

«مثل یک عاشق» اولین تجربه کیارستمی از فیلم‌سازی در ژاپن با بازیگرانی کاملا ژاپنی بود. کیارستمی فیلم‌ساز را چگونه دیدید؟ و همین طور کیارستمی را در عرصه‌ای غیر از فیلم‌سازی؟
یکی از ویژگی‌های مهم کیارستمی در فیلم‌سازی این است که دنبال اجرای نقش و تیپ‌سازی نیست، بلکه در کارگردانی به درون و روحیات بازیگر نگاه می‌کند. پرداخت يك پرسوناژ را با تبحر هر‌چه تمام‌تر به انجام می‌رساند و از این نظر راهنمای خوبی برای بازیگرانش است. بااین‌حال او در فیلم‌سازی به همه چیز دقت داشت؛ از دکور گرفته تا نورپردازی و حرکات بازیگران. همه اینها به کنار، کیارستمی شخصیتی کاریزماتیک داشت و شوخ‌طبع و رفتارش همیشه محبت‌آمیز بود.
باید کار با کیارستمی در «مثل یک عاشق» سخت بوده باشد.
 خیلی ساده بگویم، آقای کیارستمی برای ما محبوب‌ترین کارگردان هستند و برای من فیلم «مثل یک عاشق» حکم یک گنجینه را داشت. در این همکاری درس‌های زیادی از ایشان یاد گرفتم.
کیارستمی فیلم‌سازی است از جغرافیا، فرهنگ و زبانی خاص. فیلم‌هایش هم نشانه‌های مخصوص خودش را دارد. در این همکاری کاراکتر ایرانی او بیشتر برجستگی داشت یا کاراکتر جهانی‌اش؟
در این فیلم من تنها آقای کیارستمی و خانم شهره را که مترجم بودند می‌شناختم. تا قبل از این همکاری با روحیات و خلقیات مردم ایران خیلی آشنا نبودم. اما از بودن کنار هر دو آنها فاصله‌ای احساس نکردم و آنها را آدم‌هایی گرم و با احساس یافتم.
«مثل یک عاشق» فیلم‌نامه‌ای نداشت. بازی در فیلمی بدون فیلم‌نامه آن هم از کارگردانی مانند کیارستمی، چه تفاوتی با بازی در فیلم‌های دیگر داشت؟
در فیلم‌های امروز ژاپنی، فیلم‌سازان اغلب به دنبال شخصیت‌پردازی و نقش قوی هستند و به نوعی نقش را مهم می‌دانند، ولی کارگردانی کیارستمی بسیار متفاوت بود؛ برای مثال توضیحی به بازیگر مبنی بر اینکه چطور بازی کند، نمی‌داد و اجازه می‌داد تا بازیگر شخصیت فیلم را در خود احساس کند. از این نظر من مدام احساسات خودم را کنترل می‌کردم تا به پرسوناژ اصلی نزدیک و نزدیک‌تر شوم.
کیارستمی اعتقادی به ميزانسن ندارد و در عوض به کار با دوربين روي دست اعتقاد دارد. ...
دقيقا. ما باید خودمان می‌بودیم. کیارستمی نمی‌خواست پرسوناژ ساختگی خلق کند. برای همین کارکردن با بازیگری مثل من برای او خوب بود؛ چون من بلد نیستم آن‌قدر خوب بازی کنم.
خاطره‌ای از کیارستمی دارید که جایی نقل نکرده باشید؟
خاطرات بسیار زیادی از او دارم. حرف‌های عباس کیارستمی را خوب در خاطر دارم، ولی هر چه زمان می‌گذرد، تفسیر حرف‌هایش را متوجه نمی‌شوم، آرزو داشتم که یک روز دوباره عباس کیارستمی را می‌دیدم و با او صحبت می‌کردم، اما به این آرزو نرسیدم. دلم برایش تنگ شده.
زمان درگذشت او شما توییت کرده بودید که روح عباس کیارستمی در آرامش باد. تا قبل از آن هیچ‌گاه فکر می‌کردید به این سرعت او از بین ما برود؟
خبر داشتم حالشان زیاد خوب نیست، اما باور داشتم حالشان بهتر می‌شود. درگذشت آقای کیارستمی برای سینما زیانی بزرگ و اتفاقی تلخ بود، ولی بیشتر از آن، شخصا به دلیل از‎‌دست‌دادن ایشان غم بزرگی در سینه دارم.
دوست دارید در فیلمی از یک کارگردان ایرانی بازی کنید؟ اگر بله، چه کسی؟
بله. اصغر فرهادی را دوست دارم. البته سبک کارهای آقای فرهادی با کارهای آقای کیارستمی متفاوت است، ولی من به سینمای فرهادی هم علاقه‌مند هستم و دوست دارم در فیلم‌های ایشان هم بازی کنم.
چه صحبتی برای پایان این گفت‌وگو دارید؟
افتخار می‌کنم که با آقای کیارستمی در یک فیلم همکاری کردم و با این افتخار از این به بعد تلاش خواهم کرد یک بازیگر زن فعال در سینما باقی بمانم.


دیدگاه‌ها(۰)