۱۳۹۶ پنج شنبه ۱۰ فروردين
شماره‌های پیشین:
شماره ۱۳۹۶ - ۱۳۹۵ يکشنبه ۲۹ اسفند
روزنامه‌نگاری زنده است
سعيد اركان‌زاده يزدي

روزنامه‌نگاری حرفه‌ای - چه چاپی، چه آنلاین، چه رادیویی و چه تلویزیونی - بیش از هر وقت دیگری تحت‌فشار است و بیش از هر زمان دیگری نیاز به آن احساس می‌شود. این روزها آدم‌ها در هر یک از جنبه‌های زندگی خود با انواع و اقسام پیام‌ها روبه‌رو هستند و آن قدری وقت ندارند که همه پیام‌های صادرشده از جانب طیف گوناگونی از شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات شهری، پیام‌رسان‌های تلفن‌های‌همراه، رسانه‌های حرفه‌ای و دیگر ابزارها را مصرف کنند. شهروندان ناچارند دست به انتخاب پیام‌ها بزنند و این انتخاب بخش عمده‌ای از آگاهی آنها و سرنوشت اجتماعی‌شان را تعیین می‌کند. اوایل دورانی که اینترنت در ایران رایج شد، بسیاری از مخاطبان خود رسانه‌های حرفه‌ای را انتخاب می‌کردند و حین نگاه‌کردن به چند برنامه تلویزیونی و ماهواره‌ای و خواندن نشریات موردعلاقه‌شان، وبلاگ‌هایی را که می‌پسندیدند نیز می‌خواندند. با ورود شبکه‌های اجتماعی مجازی به عرصه جامعه، انتخاب‌ها برای مخاطبان بسیار گسترده‌تر شد اما آنها همچنان تلاش می‌کردند در کنار مصرف رسانه‌های حرفه‌ای، تولیدات دوستانشان یا چند نفری را که خود در شبکه‌های اجتماعی کشف کرده بودند، دنبال کنند. با ورود پیام‌رسان‌های تلفن‌همراه دایره انتخاب مخاطبان بیش‌ازپیش وسیع‌ شد و شاید بتوان گفت که دیگر سررشته کار از دست مخاطبان دررفت. برای گشتن در شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها و حتی مرور تولیدات حرفه‌ای رسانه‌ها، 24ساعت شبانه‌روز کم بود. هم‌زمان با گستردگی عظیم تعداد انتخاب‌های مخاطبان برای مصرف تولیدات حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای دنیای رسانه‌های حرفه‌ای و جایگزین، نوع مصرف تولیدات رسانه‌ای نیز در میان مخاطبان تغییر کرد؛ حالا بسیاری از افراد، به جای اینکه یک برنامه تلویزیونی را روی آنتن نگاه مي‌کنند یا روزنامه‌ای را نشسته روی مبل بخوانند، بخش‌های مهم آن برنامه را در یوتیوب یا آپارات نگاه می‌کنند و تکه‌های مهم مطالب روزنامه را در یک کانال تلگرامی می‌خوانند. به نظر می‌رسد پیشنهاد دوستان مجازی برای خواندن یک مطلب، مخاطبانِ آن را خیلی بیشتر از تیترِ یک شدنِ مطلبی در روزنامه ترغیب به خواندن می‌کند. تغییر سوم این است که رسانه‌ها به‌تدریج به سوی همگرایی می‌روند؛ مثلا یک روزنامه مطالب خود را صرفا برای چاپ تولید نمی‌کند بلکه یک محتوا را در چند قالب تدوین می‌کند تا به کار مصرف در کانال تلگرامی و وب‌سایت روزنامه نیز بیاید. اكنون در میان این انبوه سرگیجه‌آور اطلاعات و محتواهایی که به مخاطبان عرضه می‌شود، کسانی از آینده روزنامه‌نگاری در عرصه‌های چاپی، آنلاین و رادیویی و تلویزیونی می‌پرسند؛ آیا رسانه‌های جدید روزنامه‌نگاری را از بین خواهند برد؟ پرونده پیش‌رو، تلاش می‌کند به این سؤال پاسخ دهد. در صفحات بعد، گفت‌وگو با دو صاحب‌نظر روزنامه‌نگاری را در این‌باره می‌خوانید. یادداشت یک روزنامه‌نگار خارجی را خواهید خواند که می‌گوید رسانه‌های جدید حتی نتوانسته‌اند روزنامه‌نگاری چاپی را از بین ببرند. در بخشی دیگر از این پرونده نیز نقبی به تاریخ زده‌ایم و کتابی کلاسیک را مرور کرده‌ایم، درباره رسانه‌های کوچکی که در انقلاب توانستند رسانه‌های بزرگ را کنار بزنند؛ اگر رسانه‌های بزرگ امروز نتوانند حرفه‌ای عمل کنند، چه‌بسا دچار همان سرنوشت شوند.


دیدگاه‌ها(۰)