۱۳۹۶ يکشنبه ۲۸ آبان
شماره‌های پیشین:
شماره ۱۳۹۶ - ۱۳۹۵ يکشنبه ۲۹ اسفند
«رفتن‌ها»ی تأثیرگذار ورزش در سالی که گذشت
بزرگ‌ترین، مهم‌ترین و احساسی‌ترین

سالی که بر ورزش ایران گذشت چنان فرازونشیبش زیاد بود که بسیاری از اتفاقات مهمش از دیده پنهان ماند؛ نمونه‌اش آمدوشدهای ورزشی است که در برهه‌های مختلف تأثیر زیادی بر رشته‌های ورزشی گذاشت؛ در یکی، دو مورد هم کلا سناریویی که از پیش نوشته شده بود دستخوش تغییر قرار گرفت. سالی که گذشت بیش از آنکه سال روی‌کارآمدن آدم‌های جدید در ورزش باشد، سالی بود که رفتن قدیمی‌ها از ورزش به چشم آمد. در این مطلب خیلی خلاصه و مفید به سه مورد از برجسته‌ترین «رفتن‌های ورزشی» اشاره شده که هر کدام در نوع خود با صفت «ترین» قابل وصف است.

محمود گودرزی، بزرگ‌ترین
هم آمدنش غیرمنتظره بود و هم رفتنش؛ وزیر ورزش و جوانانی که قرار بود در کابینه حسن روحانی فعالیت کند، فکرش را هم نمی‌کرد دوره وزارتش این‌قدر پرالتهاب و البته پیچیده باشد. محمود گودرزی بعد از اینکه سه وزیر پیشنهادی از مجلس رأی اعتماد نگرفتند، روی کار آمد. او که بعد از مسعود سلطانی‌فر، رضا صالحی‌امیری و نصرالله سجادی به مجلس معرفی شده بود، سرانجام 26 آبان 1392 با 199 رأی موافق توانست خودش را به عنوان وزیر ورزش دولت روحانی معرفی کند. عشقش به تحصیلات و تدریس باعث شد شیوه نوینی برای وزارت انتخاب کند. گودرزی ترجیح می‌داد بیشتر موارد و رخدادهای ورزشی را از زاویه آمار و ارقام ببیند و مسائل را بدون توجیه و دلیل علمی بیان نکند. برای خودش معیارهای ویژه‌ای داشت؛ عاشق ورزش کشتی بود و در بدو ورودش، عشق زیاد به همین رشته باعث شد تعدادی از پیشکسوتان و علاقه‌مندان به دیگر رشته‌ها، ازجمله فوتبال، با او «زاویه» پیدا کنند. گودرزی هم که به استدلال خودش حق بقیه رشته‌های ورزشی در ایران را اداشده نمی‌دید، تلاش می‌کرد به صورت ریزودرشت از ناکامی‌های فوتبال نکته‌برداری کند تا در وقت لازم آنها را روبه‌روی منتقدان بگذارد. با‌این‌حال بیش از اندازه وارد‌ جزئیات ‌فوتبال‌شدن، شرایط را برایش در میان آدم‌های محبوب این رشته ورزشی سخت کرد. گودرزی حتی در اقدامی جالب‌تر، بدون اینکه اسمی از کارلوس کی‌روش، سرمربی تیم ملی فوتبال بیاورد، به او تاخت و دستاوردش را برای تیم ملی با توجه به دستمزدی که می‌گرفت، هیچ می‌دانست. اختلاف نظر شدید با علی کفاشیان، رئيس وقت فدراسیون فوتبال ایرانکه منجر به رویگردانی این دو نفر از یکدیگر شد هم مزید بر علت بود. استاد دانشگاه که حالا به صندلی وزارت رسیده بود، امید زیادی داشت برنامه‌هایش برای مبارزه با ریخت‌و‌پاش در فوتبال به جای امیدوارکننده‌ای برسد ولی در نهایت، او هم به این موضوع پی ‌برد که زدودن عشق‌به‌فوتبال از دل جوانان کاری ناممكن است. نتیجه آن شد که خود گودرزی هم برای حمایت از تیم‌ملی فوتبال راهی ورزشگاه آزادی شد و از روی سکو بازی ملی‌پوشان ایرانی را تماشا کرد. وزیر اگرچه در میان اهالی این رشته ورزشی محبوبیتی به دست نیاورد، چند اقدام قابل‌تحسین داشت که شاید برای اولین‌بار در این سطح عملی شد. او که با شعار «ورزش پاک، معنوی و معرفتی» کارش را در وزارتخانه شروع کرده بود، خیلی جدی بحث فساد در فوتبال را پیگیری کرد. شاید مهم‌ترین کاری که او در این زمینه انجام داد، کوتاه‌کردن دست افرادی بود که از قبل فوتبال رانت‌های زیادی خورده و چنان ریشه دوانده بودند که گویی چندین باشگاه ارث پدری‌شان است. پاکسازی ورزش بانوان از معدود انحرافات اخلاقی که در این زمینه وجود داشت، دیگر کار قابل‌تأمل محمود گودرزی در دوره وزارتش بود؛ ضمن اینکه او با وجود تمام مخالفت‌هایی که با فدراسیون وقت و سرمربی‌اش داشت، بارها برای رفع مشکلات همین فوتبالی‌ها به میان آمد: از گرفتن بليت پرواز برای تورنمنت‌های مهم گرفته تا حل‌کردن مشکلات یکی، دو سرباز که با کارت معافیت مورددار از همراهی در تیم‌ملی بازمانده بودند. وزیر سرانجام هم در سالی که قرار بود بازی‌های المپیک برگزار شود، با ارائه چند نوع پیش‌بینی به «خال» زد و عنوان کرد که از قبل با توجه به همان علم آمار و ریاضیات می‌دانسته ماحصل کاروان ایران چیزی به غیر از آنچه عایدش بود، نمی‌شد. او که برنامه جامعی در نظر گرفته بود تا استعدادهای هر منطقه از ایران را شناسایی کند، امید زیادی داشت در المپیک‌های بعدی به تعداد مدال‌آوری و البته رشته‌های مدال‌آور کاروان ورزش ایران افزوده شود؛ غافل از اینکه عمر وزارتش کوتاه‌تر از چیزی بود که شاید تصور می‌کرد. او در نهایت به خاطر فشارهای زیاد روی شانه‌اش و مخالفت‌هایی که با برنامه‌های اجرایی‌اش وجود داشت، مجبور شد «استعفایش» را 27 مهرماه 95، آن هم در شرایطی که دوره چهارساله وزارتش به پایان نرسیده بود، بنویسد و برود. خیلی‌ها می‌گفتند او به دلیل کم‌کاری در حوزه جوانان مجبور به نوشتن استعفا شده است؛ همان حوزه‌ای که گودرزی بارها در زمان حضورش در وزارت ورزش تلاش کرده بود آن را از ورزش جدا کند. در نهایت مردی که شاید بیشترین کارها را در مبارزه با فساد در ورزش کرد، جایش را به مسعود سلطانی‌فر، اولین وزیر پیشنهادی ورزش داد و رفت. او حالا دوباره به کاری که علاقه زیادی به آن دارد، می‌پردازد: تدریس در دانشگاه. گودرزی با رفتنش «بزرگ‌ترین شوک» موجود را به ورزش داد.

علی کفاشیان، مهم‌ترین
نه آمدنش به رأس فوتبال با میل خودش بود و نه رفتنش از این رشته. علی کفاشیان، مردی که همه او را مدیری کاربلد در دوومیدانی و ورزش می‌دانستند، سال 1386 بعد از رخ‌دادن مجموعه‌ای از اتفاقات عجیب‌وغریب «تحمیلی» و به قول خودش «اشتباهی» رئيس فدراسیون فوتبال شد. کفاشیان که مدیریت در ورزش را تا حدودی بلد بود، وقتی به فدراسیون رسید، تازه پی برد که مدیریت در ورزش یک طرف و چرخاندن فدراسیون فوتبال یک طرف. بااین‌حال او از همان حربه «لبخند» برای پیش‌بردن امور استفاده کرد و هرگاه که کار برایش سخت‌تر می‌شد، «خندیدنش» هم بیشتر نمایان می‌شد. کفاشیان اما خیلی سریع‌تر از چیزی که باید جذب فوتبال شد؛ او با مدیریت‌کردن آرام تیمی که خودش در فدراسیون جمع‌وجور کرده بود، به فردی قدرتمند در فدراسیون فوتبال تبدیل شد و بعدها با استناد به بندهای قانونی فیفا حساب این فدراسیون را از بقیه فدراسیون‌های ورزشی در ایران سوا کرد و پای دولت را از این فدراسیون بیرون کشید. تنش، انتقاد و لبخند سه فاکتوری بودند که به‌وفور در فدراسیون علی کفاشیان دیده می‌شد. بااین‌حال او نه‌تنها چهار سال اول را به سلامت عبور کرد، بلکه برای چهار سال دوم ریاستش بر فدراسیون هم رأی لازم را به دست آورد و به یکه‌تازی‌اش در فوتبال ایران ادامه داد. کفاشیان خنده‌رو که نزدیکانش در فدراسیون اتفاقا او را آدم «بدخلقی» می‌دانستند، سرانجام با راه‌های سخت و پیچیده در فوتبال هم آشنا شد. مدیریت بحث‌برانگیزش در مواقع بحرانی فوتبال، برملاشدن برخي تخلفات در عرصه‌ای که او مدیریتش را داشت و سرانجام همکاری برای بقای دوباره در فدراسیون فوتبال، همه‌وهمه دست‌به‌دست هم داد تا دولت موضع جدی در قبالش بگیرد و در نهایت مانع از ‌نام‌نویسی مجدد او برای فدراسیون فوتبال شود. کفاشیان که از سوی منتقدانش به «نداشتن استقلال» در رأی‌گیری‌های فدراسیون متهم شده بود، تلاش می‌کرد با «تعامل»، بسیاری از مشکلات را از پیش‌رو بردارد. اوج مشکلاتی که برای کفاشیان به وجود آمد، در زمان روی‌کارآمدن محمود گودرزی، به عنوان وزیر ورزش بود. کفاشیان که از یک طرف باید هوای متحدانش را می‌داشت و از سوی دیگر دل وزیر جدید ورزش را به دست می‌آورد، دچار دوراهی سختی شد و در نهایت تلاش کرد با وزیر ورزش همگام شود، ولی زمانی این تصمیم را گرفت که دیگر کار از کار گذشته بود. گودرزی تنها صحبتی که با علی کفاشیان می‌کرد سلام‌علیک بود و بس. کفاشیان حتی برای اینکه جایی در برنامه‌های وزیر ورزش پیدا کند تلاش کرد با طرح استعفای کی‌روش از تیم‌ملی، کمی خودش را با خواسته‌های وزارت همراه کند، ولی هیچ‌کدام از این موارد کارساز نشد. در نهایت درست در روزهایی که گفته می‌شد کفاشیان خیز برداشته تا برای سومین دوره متوالی ریاست فدراسیون فوتبال را به عهده بگیرد، از ورود به این عرصه «نهی» شد. خودش می‌گوید به او گفته‌اند: «در انتخابات شرکت نکند» و «نمی‌خواهند او به فعالیتش در این عرصه ادامه دهد». کفاشیان هم اجبارا و به‌رغم میل باطنی‌اش مجبور شد از ریاست فدراسیون فوتبال کنار بکشد و کارها را از «راه دور» کنترل کند. دوره هشت، 9 ساله ریاست کفاشیان بر فدراسیون فوتبال اگرچه دوره پرحرف‌وحدیثی بود، ولی او هم کارهای تقریبا ارزشمندی برای فوتبال ایران انجام داد: از ساختن زیرساخت‌ها گرفته تا مدون‌کردن برنامه‌های لیگ و تیم‌ملی. اوج کارهای کفاشیان هم به نفوذش در AFC و البته هيئت‌مدیره‌های فیفا برمی‌گردد که بعد از سال‌ها ایران را در فوتبال به جایگاه تقریبا بین‌المللی رساند. او در شرایطی که به قول خودش «با یک تلفن به اردن و بحرین و...» کارها را حل‌وفصل می‌کرد، در اوج پخته‌شدنش برای ریاست بر فوتبال و مدیریت این رشته بحران‌زا کنار گذاشته شد تا مردی که 9 سال زمام امور پرطرفدارترین رشته ورزشی در ایران را در دست داشت، صندلی‌اش را از دست بدهد. البته هنوز هم آنهایی که شناخت بیشتری از این مرد خنده‌رو دارند، می‌گویند او از پس پرده، فدراسیون فوتبال را هدایت می‌کند. اگرچه فدراسیون با رأی‌دادن به مهدی تاج، صاحب رئيس جدیدی شده، ولی صمیمیت موجود بین تاج و کفاشیان بیشتر سناریویی شبیه به سناریو «پوتین- مدودف» ایجاد کرده تا رنگ علی کفاشیان پس از ریاست هم هنوز پررنگ باشد.

محمد بنا، احساسی‌ترین
می‌شود برایش اصطلاح «بنای رفت‌وبرگشت» را به‌کار برد؛ او اوج و کف ورزش ایران، به‌ویژه رشته دشوار کشتی‌فرنگی را در فاصله بسیار کمی از هم تجربه کرده است. بنا که بسیاری از صاحب‌نظران او را «بنا»ی کشتی‌فرنگی می‌دانند، با درخشش در المپیک 2012 لندن نشان داد که گرفتن نشان لیاقت کمترین کاری است که می‌شود در حقش کرد. او با تیم اعزامی‌اش به آن رقابت‌ها سه مدال طلا به‌دست آورد و یکی از موفق‌ترین رشته‌های ورزشی ایران در این بازی‌ها بود. بنا که توانایی‌هایش را نشان داده بود، بعدها و پس از تمام‌شدن بازی‌های المپیک، در اعتراض به بی‌توجهی‌های صورت‌گرفته، قید حضور در تیم‌ملی را زد و شاگردانش را به حال خود رها کرد. کشتی‌فرنگی بعد از بنا سست شد و دوباره به روزهایی برگشت که در سایه کشتی آزاد بود. کشمکش‌ها در این میان زیاد شد تا اینکه یک سال بعد او را دوباره با «سلام‌و‌صلوات» به تیم‌ملی برگردانند. بنا می‌خواست برای یک‌بار دیگر هم که شده، لیاقت‌هایش را در کشتی‌فرنگی و عرصه ملی ثابت کند. او که اعتقاد عجیبی به پایبندی به «رفاقت‌ها» داشت، برای بازی‌های المپیک 2016 ریو هم دوباره سراغ همان شاگردانی رفت که با آنها در لندن درخشیده بود. این بار اما پایان نمایش‌نامه‌ای که برای بنا نوشته شده بود تلخ‌تر از تصورات بود؛ شاگردان بنا در ریو، یکی پس از دیگری از گردونه رقابت «اوت» شدند و تنها قاسم رضایی و سعید عبدولی بودند که برایش دو برنز گرفتند. گریه‌های بنا خارج از سالن کشتی و عکس‌هایی که از او در این شرایط منتشر شد، فضا را بسیار احساسی کرد. مخالفانش آن گریه‌ها را «هندی‌ترین» واکنش می‌دانستند و موافقانش آن  را از سر دلسوزی و عشق به وطن. بنایی که بنا برای کشتی‌فرنگی گذاشته بود سست شد و در نهایت «بنای رفت‌وبرگشت»، در بازگشت به ایران، باز هم از تیم‌ملی کناره‌گیری کرد. او استعفایش را یک‌بار دیگر نوشت، ولی تفاوتی که این نوشتن با نوشتن‌های قبلی داشت این بود که بنا برای همیشه از سرمربیگری تیم‌ملی کنار رفت. او به طور رسمی گفت دیگر هدایت تیم‌ملی کشتی‌فرنگی ایران را قبول نخواهد کرد. اگر رفتن وزیر ورزش، بزرگ‌ترین و رفتن کفاشیان، مهم‌ترین رفتن‌های ورزشی در سال گذشته بود، بدون‌تردید رفتن محمد بنا با اشک‌ریختن‌هایش در ریو، «احساسی‌ترین» رفتن‌های ورزشی در سال گذشته بود. پرواضح است که رفتن‌های دیگری هم در سال گذشته در ورزش رخ داده که شاید رفتن نصرالله سجادی از وزارت ورزش و تحویل‌دادن پست معاونت قهرمانی در این وزارتخانه، یکی از مهم‌ترین‌هایش باشد، ولی تأثیری را که رفتن‌های مذکور بر ورزش ایران در سال گذشته داشته، رفتن‌های مشابه هرگز رقم نزده‌اند.


دیدگاه‌ها(۰)