۱۳۹۶ شنبه ۴ آذر
شماره‌های پیشین:
شماره ۲۸۴۴ - ۱۳۹۶ پنج شنبه ۳۱ فروردين
جاه‌طلبی «دونالد ترامپ» در فضا
حفر معدن و استخراج منابع کره ماه
رضا عباسی

اگرچه در بودجه پیشنهادی دولت «ترامپ» برای سال ۲۰۱۸ از سهم وزارت انرژی و برخی نهادهای دیگر کاسته شده، اما بودجه ناسا فقط یک  درصد کمتر شده است. دولت «ترامپ» طرح‌های جاه‌طلبانه‌ای را برای فعالیت گسترده در کره ماه در دست اجرا دارد و امیدوار است با استخراج منابع زیرزمینی موجود در تنها قمر کره‌زمین، منبع جدیدی برای کسب درآمد داشته باشد. براساس اسنادی که به تازگی در اختیار رسانه‌ها قرار گرفته است، گروهی از مشاوران و دستیاران «ترامپ» از ناسا خواسته‌اند  مشخص کند آیا ناسا می‌تواند فناوری‌های تازه‌ای ابداع کند که موجب افزایش همکاری با صنایع و عقد قراردادهای همکاری با آنان شود یا خیر. ناسا نیز در پاسخ از پیشرفت قابل توجه فناوری‌های خود و قابلیت انتقال تجربیاتش به صنایع مختلف و امکان تجاری‌سازی آنها از طریق اجرای برنامه‌های متنوع خبر داده است. ناسا وعده داده  اجرائی‌شدن چنین طرح‌هایی، هم ارزش اقتصادی دارند و هم به نفع جامعه هستند. ناسا همچنین تأیید کرده  در حال همکاری با برخی شرکت‌های خصوصی و تجاری فعال در حوزه هوافضاست و امکان فعالیت‌های تجاری مشترک در فضا وجود دارد. در بخش دیگری از این مکاتبات، مشاوران «ترامپ» از ناسا درباره منابع قابل استخراج از عمق کره ماه سؤال کرده‌اند. ناسا در پاسخ، استخراج نمونه‌هایی از منابع موجود در قطب جنوب کره ماه را یکی از اولویت‌های علمی خود اعلام کرد و افزود این بخش از ماه دارای آب، هیدروژن و متان است و استخراج این منابع بسیار ساده است. ناسا امیدوار است با استفاده از منابع یادشده  بتواند اجرای مأموریت‌های فضایی بیشتر و بزرگ‌تری را ممکن کند. جاه‌طلبی‌های دولت «ترامپ» برای استخراج انحصاری منابع کره ماه در حالی مطرح می‌شود که 104 کشور جهان پیمانی به نام «Outer Space Treaty» را امضا کرده‌اند که طبق آن، بهره‌برداری و استفاده از فضای خارج از کره زمین، از جمله ماه و کرات آسمانی باید با همکاری همه کشورهای جهان و به منظور تأمین منافع تمامی کشورها انجام شود.
تصویب بودجه سال آینده ناسا
«دونالد ترامپ» لایحه بودجه 5. 19 میلیارددلاری ناسا را امضا کرد. اکنون این سازمان فضانوردی، می‌تواند جدی‌تر به مریخ و اکتشاف در آن فکر کند. به گزارش رسانه‌ها، با اختصاص بودجه چشمگیر 19.5‌ میلیارددلاری سازمان فضانوردی این کشور برای سال 2018، هدف جدیدی برای اعزام انسان‌ به مریخ تعریف می‌شود. با تصویب این بودجه، ناسا می‌تواند طرحی برای مأموریت سرنشین‌دار به سوی مریخ در دهه سوم قرن حاضر اجرا کند. گفته می‌شود این بودجه و امضای آن از سوی ترامپ چشم‌انداز جدیدی را در زمینه اکتشافات فضایی می‌گشاید. «ترامپ» در جریان امضای لایحه بودجه آتی ناسا، به ویژگی‌های چشمگیر آن اشاره کرده و آن را پدیدآورنده فرصت‌های شغلی توصیف کرد. «ترامپ» گفت: «حدود شش دهه است که اقدامات ناسا،‌ میلیون‌ها آمریکایی را ترغیب کرده است که به دنیاهای دور و آینده بهتر فکر کنند. من از امضای این لایحه شادمانم». وی افزود: «مدت‌هاست  چنین لوایحی امضا می‌شود تا تأکیدی باشد بر تعهد ملی ما به تحقق مأموریت‌های ناسا، اکتشاف‌های فضایی با حضور فضانوردان و توسعه فناوری و علوم فضایی. با امضای این لایحه از دانشمندان، مهندسان و فضانوردان ناسا حمایت می‌کنیم. این لایحه درباره فرصت‌های شغلی است».
گفتار و کردار علمی «ترامپ»
همه اینها در حالی است که از زمان تبلیغات و به‌ویژه پس از انتخابات و قدرت‌گرفتن «دونالد ترامپ»، بسیاری نگران کاهش بودجه ناسا و همچنین آینده تحقیق و پژوهش در این سازمان پژوهشی بزرگ آمریکا بودند. انتخاب رئیس‌جمهور جدید آمریکا به معنی احتمال روی‌دادن یک تغییر جهت ناسا و کاوش‌های فضایی این کشور است زیرا بودجه ناسا و کاوش‌های فضایی، با نظرات رئیس‌جمهور و تأیید بودجه درخواستی از سوی کنگره بسیار مرتبط است. «دونالد ترامپ» هرچند قول داده بود  از ناسا حمایت کند، درعین‌حال تأکید کرد: «اقتصاد بر فضا پیشی خواهد گرفت». وی گفت: «ناسا یکی از مهم‌ترین سازمان‌های دولت آمریکا در بیشتر عمر من بوده است و باید به همین شکل باقی بماند». «ترامپ» در ادامه افزود: «آنچه ما در ناسا هزینه می‌کنیم باید با آنچه از آنها درخواست می‌کنیم، متناسب باشد. اولویت اول ما بازیابی یک پایگاه قدرتمند اقتصادی برای این کشور است. پس از آن درباره  بودجه بحث خواهیم کرد». با توجه به این سخنان، دیگر به نظر نمی‌رسد  این سازمان همچنان یک اولویت در دولت «ترامپ» باقی بماند.
دورنمای مبهم
بسیاری از کارشناسان می‌گویند با توجه به گفته‌های «ترامپ» در دوران تبلیغات انتخاباتی و عملکرد وی پس از انتخاب به‌عنوان رئیس‌جمهور، دورنمای چندان روشنی برای علم و پژوهش‌های علمی را در دوران ریاست‌جمهوری وی نمی‌توان متصور بود. به گفته کارشناسان، سیاست «ترامپ» احتمالا بیشتر متمرکز بر فعالیت‌هايي در اعماق فضا خواهد بود و کمتر به «فعالیت‌های زمین‌محور» خواهد پرداخت. ناسا ممکن است مجبور شود بیشتر به تجاری‌سازی، توسعه فناوری فضایی و سفرهای فضایی انسانی بپردازد. از طرفی دیگر توجه کمتری به علوم زمینی و تحقیقات تغییرات اقلیمی خواهد داشت.
آینده تحقیقات علوم زمینی آمریکا
یکی از نکات اصلی سیاست پیشنهادی فضایی «ترامپ»، تحویل برخی مأموریت‌های علوم زمینی ناسا به «اداره ملی اقیانوسی و جوی» (NOAA) است. «ترامپ» در نظر دارد بودجه ناسا را در عوض تحقیقات علوم زمین و تمرکز بر تغییرات اقلیمی، به سمت «اکتشافات فضایی دوردست» سوق دهد. وی معتقد است «اداره ملی اقیانوسی و جوی» مکان مناسب‌تری برای مطالعات زمین‌محور است.
هدف «ترامپ» از پیشتازی فضایی
برخی سیاست‌های پیشنهادی «ترامپ» درباره  صنایع فضایی شامل «الزام پیشتازی جهانی فضایی» است که باعث ایجاد امنیت، شغل و فناوری برای آمریکا خواهد شد. دولت آمریکا در نظر دارد فناوری ماهواره‌های کوچک را توسعه دهد تا از ارتش و فناوری خدمات ماهواره‌ای حمایت کند، اما آنچه در سیاست‌های پیشنهادی دولت مهم است، تفویض دسترسی و عملیات مدارهای پایین به بخش تجاری است که شامل دسترسی به ایستگاه فضایی بین‌المللی نیز می‌شود. علاوه بر این شرکت‌های خصوصی هوافضا و سفرهای فضایی مانند «اسپیس ‌اکس» و «بلو اوریجین» احتمالا نقش مهمی در سیاست‌های فضایی آینده خواهند داشت.


دیدگاه‌ها(۰)