۱۳۹۶ شنبه ۲۸ مرداد
شماره‌های پیشین:
شماره ۲۸۶۷ - ۱۳۹۶ پنج شنبه ۲۸ ارديبهشت
چگونه از رأی خود صیانت کنیم؟
بهمن کشاورز

با پایان‌گرفتن مهلت تبلیغات و فرارسیدنِ زمان رأی‌گیری، دو مطلب قابل طرح و بررسی است:

اول اینکه در مدت ممنوعیت تبلیغات، یعنی از ساعت هشت صبح به بعدِ پنجشنبه، چه اعمالی ممنوع است و تبلیغ محسوب می‌شود و چه کارهایی را می‌توان در این زمان انجام داد؟
اگر در مقام استنباط تعریف کلمه «تبلیغ» از ماده 500 قانون مجازات اسلامی باشیم، نتیجه این خواهد بود که هر اقدامی را با هر شدت و از هر طریق درباره مسائل انتخاباتی و راجع به کاندیداها باید ممنوع تلقی کنیم، زیرا در ماده 500، تبلیغ علیه نظام جرم اعلام شده و مصدایقی که به یاد می‌آید چنان متعدد و وسیع است که هر حرکتی در محدوده آن جا می‌گیرد و از طرفی با توجه به ابهام و اجمال این ماده و این که کلمه تبلیغ در متن قانون انتخابات نیز تعریف نشده است، شاید احتیاط آن باشد که هیچ‌کس اسم هیچ یک از کاندیداها را هم بر زبان نیاورد!
اما در عمل با توجه به اینکه ابزارهای مختلف رساندن اخبار در حال حاضر بسیار متنوع و متعدد است، گمان نمی‌رود منع تبلیغات در مدت اعلام‌شده خاصیتی داشته باشد. کانال‌های اطلاع‌رسانی که با موبایل‌های افراد دسترسی به آن آسان است و به لحاظ کثرت، امکان کنترل و منع آنها وجود ندارد، عملا اجرای رابطه منع تبلیغات را غیرممکن می‌کند. البته قطعا اقدام به برگزاری جلسات سخنرانی یا حرکات خیابانی و امثال اینها ممنوع است. بنابراین به طریق اولی تبلیغات به‌اصطلاح کاغذی و پخش تراکت و امثال اینها، منع قانونی دارد، هرچند این‌گونه تبلیغات در این دوره انتخابات حتی در مدت مجازبودن تبلیغ، بسیار کمتر از گذشته- به‌ویژه درباره انتخابات ریاست‌جمهوری- محسوس بود.
دوم بحث رأی‌دادن و چگونه رأی‌دادن و مسائل مربوط داخل حوزه‌هاست. امیدواریم کاندیداهای محترم در اجرای ماده واحده مربوط به معرفی نمایندگان برای حضور در حوزه‌ها پنج روز قبل از اخذ رأی، نمایندگان خود را به فرمانداری‌ها معرفی و کارت یا معرفی‌نامه دریافت کرده باشند و نمایندگان‌شان به‌طور فعال و با حضور وی در محل حوزه‌ها حاضر شوند و بدون دخالت در کار هيئت‌های اخذ رأی یا دخالت در امور بازرسان و ناظران شورای نگهبان بر کیفیت برگزاری انتخابات نظارت کنند. این نمایندگان باید توجه داشته باشند اگر تخلفی مشاهده کردند، بلافاصله مستندسازی و مراتب را کتبا به بازرسان و ناظران شورای نگهبان، اعلام كنند. منظور از مستندسازی این است که این نمایندگان آمادگی تنظیم صورت‌جلسه با قید ساعت و محل و نوع تخلف انجام شده را داشته باشند و ذیل صورت جلسه از چند نفر از حاضران در محل، با قید تاریخ و نشانی افراد، امضا بگیرند.
البته هر فردی که به نحوه برگزاری انتخابات معترض باشد می‌تواند در سه روز از تاریخ اخذ رأی شکایت خود را به دبیرخانه شورای نگهبان یا ناظران شورای مذکور (اگر در دسترس باشند) تسلیم کند و باید حتما مشخصات کامل و شماره تلفن خود را نیز همراه با نشانی کامل ذکر کنند.
اما مواردی که ممکن است به‌عنوان تخلف یا جرم با آن برخورد شود، همان‌هاست که در ماده 33 قانون انتخابات ریاست‌جمهوری آمده است؛ مثل خرید و فروش رأی، تهدید یا تطمیع در امر انتخابات، اخلال در آن، بیش از یک بار رأی‌دادن، رأی‌دادن با شناسنامه دیگری، تقلب در رأی‌گیری و شمارش آرا، رأی‌گرفتن با شناسنامه کسی که حضور ندارد و موارد دیگر. برخی از موارد شاذ و نادر که گهگاه مطرح می‌شود به نظر نمی‌رسد که انطباقی با موارد تخلف داشته باشد؛ مثل پوشیدن البسه‌ای به رنگ‌های خاص که تداعی‌کننده کاندیدای خاصی باشد، که به نظر نمی‌رسد چنین حرکتی را بتوان تخلف یا جرم محسوب کرد.
در عین حال اموری هم وجود دارد که شاید احراز آنها کار ساده‌ای نباشد. مثلا اگر مفاد ماده 68 قانون انتخابات ریاست‌جمهوری را در نظر بگیریم، این مطلب که اتوبوس‌هایی متعلق به یک سازمان دولتی یا مأمور به خدمات عمومی مورد استفاده اختصاصی قرار بگیرد یا محل‌هایی که برای استفاده عموم تأسیس شده و مالک خاص ندارد از جانب کاندیداها مورد استفاده شخصی و انحصاری واقع شود، مطمئنا جرم تلقی خواهد شد؛ اما اینکه به‌موقع و به‌نحو مؤثر بتوان با چنین تخلفاتی برخورد کرد محل تأمل است.
توصیه‌ای که می‌توان به رأی‌دهندگان کرد این است که فهرست کسانی را که می‌خواهند به آنها رأی بدهند آماده همراه داشته باشند و در کوتاه‌ترین مدت رأی خود را بدهند و از حوزه خارج شوند. زیرا تجمع افراد در محل حوزه‌ها و تشکیل صف‌های طولانی به ضرر کاندیداهایی خواهد بود که وجاهت مردمی بیشتری دارند؛ چه بسا کار به طول انجامد و به اواخر وقت برسد و انصراف کسانی را كه تاب و توان و حوصله کافی ندارند باعث شود. لذا سرگردانی رأی‌دهندگان و تردید ایشان در اینکه می‌خواهند به چه کس یا کسانی رأی بدهند قابل توجیه نیست. توجه شود که حق رأی‌دادن حقی است که هر فرد ایرانی باید از آن صیانت کند.


دیدگاه‌ها(۰)