۱۳۹۶ دوشنبه ۲۹ آبان
شماره‌های پیشین:
شماره ۲۹۱۳ - ۱۳۹۶ دوشنبه ۲۶ تير
گفت‌وگو با داریوش فردی‌پور به مناسبت نمایشگاهش در خانه هنرمندان
زندگی، تماما کادر است

گروه هنر: داریوش فردی‌پور سال‌هاست دوربین به دست گرفته و تصاویر درخشانی ثبت کرده است. در بیشتر آثارش به موضوع معماری از زاویه‌های کمتر دیده‌شده می‌پردازد. نمایشگاه اخیر او با عنوان «گاهی عاشقانه به آسمان نگاه کن»، با حال‌و‌هوایی دیگر در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفته. فردی‌پور در توضیح برگزاری این نمایشگاه می‌گوید: «دنیای اطراف ما سرشار از زیبایی‌هایی است که یا اصلا دیده نشده یا کمتر به چشم می‌آید. بسیاری از این زیبایی‌ها، در زاویه نگاه استاندارد ما که خط مستقیم و روبه‌رو است، قرار ندارند. برای دیدن آنها باید نگاه و در کنار آن حس همراه با آن را تغییر داده و از نگاه‌های کلیشه‌ای و سطحی بگذریم و عمیق‌تر و به تعبیری عاشقانه‌تر، در جست‌وجویشان باشیم. معماری بناهای تاریخی سرشار از این زیبایی‌های مسحور‌کننده است». همین توضیحات کوتاه گویای نگاه متفاوتی است که فردی‌پور در نمایشگاه اخیرش داشته و علاقه‌مندان بسیاری را راهی خانه هنرمندان ایران کرده و تا 27 تیر برقرار است. در واپسین روزهای برپایی این نمایشگاه، با فردی‌پور به گفت‌وگو نشستیم.

  خوب است نقطه آغازمان علاقه به عکاسی مستند باشد و اینکه چرا سراغ این ژانر از عکاسی رفتید؟
پاسخ کوتاه و شفاف این سؤال، این است که اساسا واقع‌گرایی را دوست دارم. از تمام اتفاقاتی که مردم از صبح تا شب با آن مواجه می‌شوند و بخشی از زندگی معمولشان است، لذت می‌برم و طبعا دوست دارم همین لحظات را ثبت کنم. عمده عکس‌های من هم چیزی جدا از زندگی مردم نیست و حتی نمایشگاه اخیرم که بناهای تاریخی را نشان می‌هد نیز چیزی جدا از تعریفی که ارائه دادم، نیست. لوکیشن‌هایی را که برای عکاسی انتخاب می‌کنم، بین مردم و اتفاقات روزمره است و سوژه‌های عکاسی من هم دور از دسترس نیست و قطعا مردم هم ارتباط  بهتری با عکس‌های مستند و اجتماعی برقرار می‌کنند.
 کمی از پروژه معماری صحبت کنیم؛ به چه دلیل سراغ عکاسی از بناهای تاریخی رفتید؟
 از کودکی به تاریخ علاقه داشتم و همیشه خانه‌ها و بناهای تاریخی، حس خوبی برایم داشت؛ بنابراین به مرور این فضا را در عکس‌هایم گنجانم و تصویر کردم. البته حضور دوستی به نام محمدرضا شریفیان که یکی از مستندسازان خوب اصفهانی است، در این پروسه بی‌تأثیر نبود؛ او یک‌سری مستندهای تاریخی در اصفهان کار کرد که من به‌عنوان مدیر تولید در فیلم‌هایش حضور داشتم و از این زمان، علاقه به تاریخ در من بیشتر شد و طبعا علاقه‌مند ثبت عکس‌های مستند تاریخی شدم.
 بناهایی که در عکس‌های شما می‌بینیم، خیلی برای مردم غریب نیست و بسیاری از کسانی که حتی یک‌بار به اصفهان سفر کرده باشند، این بناها را دیده‌اند؛ اما قطعا زاویه نگاهی را که در عکس‌های شما دیده می‌شود؛ کمتر کسی دیده است؛ یعنی تماشای بناهای تاریخی از زاویه‌ای که خیلی مرسوم نیست...
بله؛ طبعا همه ما هر روز مستقیم به روبه‌رو نگاه می‌کنیم و راه می‌رویم و این یک نگاه استاندارد و عام است. تعداد کمی ممکن است به اطراف دقیق‌تر نگاه کنند و حتی یک بنا را از پایین تماشاکنند؛ اتفاقی که در عکس‌های من می‌بینید. در این نمایشگاه، سعی کردم طور دیگری به اطرافم نگاه کنم و بسیاری از بناهای تاریخی را از پایین به بالا می‌بینید. معماری پیشین کشور ما بسیار زیبا و منحصربه‌فرد است و یکی از ویژگی‌هایش قرینه‌بودن آن است و این تقارن، ناخودآگاه آرامشی را به ببینده منتقل می‌کند که من سعی کردم این موضوع در عکس‌هایم بیشتر نمود پیدا کند.
  معماران ایرانی به تبعیت از اصل حرکت از کثرت به وحدت، آثاری را خلق کردند که تجلی‌گاه اندیشه‌های توحیدی و فراطبیعی و اعتقاد به خدایی واحد است. ازهمین‌رو حرکت از کثرت به وحدت، مشخصه معماری اسلامی است و این وحدت در فضای توازن و تعادل و نه تضاد و تقابل صورت می‌گیرد. آیا نسبتی بین نگاه خودتان در عکاسی بناها از پایین به بالا و این مفهوم می‌بینید؟
یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌دهنده هنر ایران، ارتباط بسیار نزدیک بین هنر و آداب معنوی برگرفته از مذهب است که نمی‌توان منکر آن شد. به عبارت دیگر، یکی از شاخصه‌های مهم هنر ایرانی، نگاه معنوی هنرمند در اثر هنری خویش است. این نگاه معنوی همواره در تاریخ هنر ایران با صورت‌های گوناگونی نمایان شده و جلوه‌هایی از آن را در آثار هنری خویش متجلی کرده‌اند. من هم سعی کرده‌ام این قالب معنوی و عاشقانه را از دریچه دوربینم به تصویر بکشم.
 گمان می‌کنم نگاه غیرمتعارف شما در عکاسی از بناهای تاریخی، خودش را با توجه به این مفهوم، بیشتر نشان می‌دهد...
دقیقا. در بناهای تاریخی بیشتر خودش را نشان می‌دهد. من تجربه عکاسی به این شکل را در طبیعت هم داشتم؛ مثلا در فصل پاییز یک‌سری شات پایین به بالا گرفتم. نکته‌ای که لازم است به آن اشاره کنم، این است که گاهی یادمان می‌رود زندگی تماما کادر است و ما همیشه ناخواسته با چشم‌هایمان عکس می‌گیریم. گاهی چیزی نگاه ما را اذیت می‌کند، این نشان می‌دهد که ترکیب‌بندی یا فریم اشتباه است.
  دلیل انتخاب اصفهان به‌عنوان لوکیشن اصلی عکاسی از بناهای تاریخی چه بود؟
در شهرهای مختلفی مانند اصفهان، یزد، شیراز، کرمان، تبریز و... عکاسی کردم و هیچ حساسیت خاصی روی شهری ندارم؛ اما باید پذیرفت اصفهان واقعا آثار تاریخی غنی‌ای دارد و به لحاظ بافت گلی و خشتی، سرآمد است؛ چراکه در دوره‌ای طولانی پایتخت بوده است و بسیاری از هنرمندان در آن شهر ساکن بودند. به لحاظ رنگ و تنوع، اصفهان اتفاق ویژه‌ای برای عکاسی است. مثال ساده آن، این است که تنها مسجدجامع اصفهان قابلیت این را دارد که کتاب عکسی از آن چاپ شود و این دلیلی است برای آنکه در نمایشگاه اخیرم، به بناهای تاریخی اصفهان پرداخته شده است.
 پس به‌نوعی معماری برای شما در عکاسی اولویت دارد...
 اساسا درجازدن در کار را دوست ندارم. با اینکه عکاسی از بناهای تاریخی همیشه برایم جذاب است؛ اما سعی می‌کنم در یک زمان‌بندی مشخص، کاری را که مربوط به پروژه است، انجام بدهم و حرفی را که باید، منتقل کنم و سراغ سوژه بعدی بروم.
 طرحی برای نمایشگاه بعدی دارید؟
قطعا. بعد از این نمایشگاه، داستان دیگری را آغاز خواهم کرد. ایده بعدی من، شغل‌هایی است که در جامعه به چشم نمی‌آید یا به فراموشی سپرده شده است.
 برنامه‌ای برای برگزاری این نمایشگاه در خارج از کشور هم دارید؟
بله. در حال تدارک برگزاری هرچه قوی‌تر این نمایشگاه در لندن،  هستم.
 استقبال از نمایشگاه چطور بود؟
خدا را شکر مردم استقبال کردند و نظرات خوبی از مردم در ارتباط با نمایشگاه شنیدم و به گفته بسیاری از مراجعه‌کنندگان، این نمایشگاه را با حال خوب ترک کردند و به‌نوعی انگار یک بار دیگر با یک سفر رایگان، بناهای تاریخی اصفهان را از زاویه دیگری دیدند. بهترین هدیه برای من همین جملات زیباست.


دیدگاه‌ها(۰)