۱۳۹۶ دوشنبه ۳ مهر
شماره‌های پیشین:
شماره ۲۹۶۲ - ۱۳۹۶ پنج شنبه ۲۳ شهريور
آینده هوش مصنوعی به چه سمتی می‌رود؟
آرمان‌شهری مملو از رفاه و امنیت یا جهنمی آکنده از خشونت و ناامنی
سعیده پوررضا

در چندسال اخیر هوش مصنوعی به‌شدت توسعه‌ یافته است و فناوران از این امکان جدید در همه‌جا استفاده می‌کنند؛ از لوازم خانگی گرفته تا خودروهای خودران و از ساخت سلاح گرفته تا درمان بیماری‌ها. با این مقدمه، چشم‌انداز آینده جامعه بشری در حضور هوش مصنوعی چگونه خواهد بود؟ آیا هوش مصنوعی باعث رفاه بیشتر می‌شود و کالاها و خدمات بیشتر با قیمت ارزان‌تر در دسترس همه مردم جامعه قرار خواهند گرفت، تحصیل و خدمات پزشکی سهل‌الوصول‌تر می‌شوند، ابزارهای مجهز به هوش مصنوعی، کارهای سخت و طاقت‌فرسا را برعهده می‌گیرند و کارگران را از کار در مکان‌های خطرناک؛ مانند معادن، نیروگاه‌های هسته‌ای و جبهه جنگ معاف می‌کنند؟ یا هوش مصنوعی با انجام سریع‌تر و با هزینه کمتر کارها، بر خیل بی‌کاران می‌افزاید؟ یا بدتر از آن، سلاح مجهز به هوش مصنوعی همه را نابود می‌کند؛ از سربازان جبهه مقابل و افراد غیرنظامی گرفته تا حتی به اشتباه نیروهای خودی را؟ اگر سلاح خودمختار مجهز به هوش مصنوعی بی‌گناهی را بکشد، چه کسی مقصر و گناهکار است؟ یا از آن بدتر، اگر هوش مصنوعی، با قابلیت پردازش بسیار سریع، کم‌کم به سطح هوش انسانی برسد و پس از مدتی از انسان هم سبقت بگیرد و از انسان به‌عنوان برده استفاده کند، چه می‌شود؟ اگر هوش مصنوعی پیشرفته فرضی، با آن سطح از هوش و توانایی، به این نتیجه برسد که به انسان نیاز ندارد و نسل بشر را معدوم کند، چه؟ اینها چشم‌انداز طرفداران و مخالفان هوش مصنوعی است، بااین‌همه هنوز کارشناسان این حوزه نتوانسته‌اند با قطعیت بگویند آینده هوش مصنوعی به چه سمتی می‌رود؟
نظر مخالفان: «استیون هاوکینگ» یکی از بزرگ‌ترین فیزیک‌دانان روزگار ماست. نظریه‌های علمی وی همیشه با استقبال همکارانش مواجه شده است، بااین‌همه، او همیشه مخالف هوش مصنوعی است؛ برای مثال وی زمانی هشدار داده بود که پیشرفت ماشین‌هایی با هوش مصنوعی می‌تواند پایان نژاد بشر روی کره زمین را رقم بزند، اما نکته جالب آنکه خود «هاوکینگ» به دلیل ابتلا به نوعی بیماری خاص از هرگونه حرکت و از جمله سخن‌گفتن ناتوان است و به‌ناچار از یک دستگاه هوشمند که به صندلی چرخدارش متصل است، استفاده می‌کند. دستگاه آقای «هاوکینگ» می‌تواند الگوهای فکری وی را بیاموزد و از طریق همین الگوهای فکری، کلمات موردنظر وی را بیان کند. «هاوکینگ» هوش مصنوعی را برای نسل بشر از موشک‌های اتمی نیز خطرناک‌تر توصیف کرده است. حتی برخی زیست‌اخترشناسان به دنبال یافتن راهی برای برقراری ارتباط با هوشمندان فرازمینی هستند، اما «هاوکینگ» می‌گوید نباید به دنبال هوشمندان فرازمینی رفت، زیرا یا آنها به درجه‌ای از پیشرفت رسیده‌اند که نسل خود را نابود کرده‌اند (به بیان دیگر به باور «هاوکینگ»، سرنوشت محتوم هوش مصنوعی، نابودی نسل خود است!) یا اینکه این‌گونه از هوش مصنوعی همه منابع سیاره خود را مصرف کرده است و به دنبال غارت منابع ماده و انرژی زمین، به ما حمله می‌کند. «هاوکینگ» برای تشریح بهتر این وضعیت خیالی، سرنوشت سرخ‌پوستان آمریکا را مثال می‌زند که پس از رسیدن اروپایی‌های هوشمندتر، سرنوشت تلخی پیدا کردند.
نظر موافقان: از طرف دیگر افراد بسیاری از جمله دانشمندان نیز با پیشرفت هوش مصنوعی و استفاده از آن موافق هستند، اما چیزی که به‌تازگی نظر رسانه‌ها را به خود جلب کرد، اظهارنظر «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهور روسیه، در جمع دانش‌‌آموزان در مراسم آغاز سال تحصیلی در روسیه بود. «پوتین» در سخنرانی خود تأکید کرد افرادی که رهبری هوش مصنوعی را برعهده داشته باشند، می‌توانند بر جهان حکومت کنند. به باور وی، هوش مصنوعی نه‌تنها آینده روسیه، بلکه آینده کل بشریت است. او به دانش‌آموزان گفت هوش مصنوعی فرصت‌های بزرگی را فراهم می‌آورد که اکنون برخی آن را تهدیدات بزرگی تلقی می‌کنند. وی تأکید کرد هر کشوری که بتواند پیشگام و رهبر هوش مصنوعی در جهان شود، می‌تواند جهان را در دستان خود داشته باشد و بر کل آن حکومت کند. «پوتین» از دانش‌آموزان خواست از استفاده از فناوری‌ها و محصولات درجه دوم در این زمینه خودداری کنند و به‌سوی رهبری هوش مصنوعی در جهان گام بردارند، چون اگر روسیه بتواند هدایت این فناوری را در دنیا به دست بگیرد، می‌تواند این فناوری را با دیگر کشورهای سراسر جهان به اشتراک بگذارد؛ همان‌طور که اکنون فناوری‌های اتمی و هسته‌ای را به کشورهای دیگر صادر می‌کند. امیدواریم هوش مصنوعی بتواند با امکاناتی که دارد، ما را به سمت آرمان‌شهری هدایت کند که شهروندان در کمال راحتی و رفاه، امنیت و برابری زندگی کنند، نه به جهنمی که آکنده از خشونت و ناامنی، فقر و تضاد طبقاتی است.


دیدگاه‌ها(۰)