۱۳۹۶ سه شنبه ۲۱ آذر
شماره‌های پیشین:
شماره ۲۹۸۴ - ۱۳۹۶ پنج شنبه ۲۰ مهر
درسی که زندگی است
ساسان گلفر

جمله‌ای را که در آیین بازگشایی مدارس از زبان رئیس‌‌جمهوری شنیدیم که «کتاب‌های درسی ما دانش‌آموز را برای دیروز تربیت می‌کند؛ نه برای فردا و حتی امروز» باید به فال نیک بگیریم. البته خود آنچه شنیدیم واقعیت غم‌انگیزی است، اما اینکه بالاترین مقام اجرائی کشور اکنون به این واقعیت که نقطه‌ضعف کلیدی فرهنگ ماست، اذعان می‌کند، نه سعی در کتمان یا پنهان‌کردن، نشان از امیدی به حل مسئله در آینده‌ای نزدیک یا دور دارد. مشکلات سیستم آموزش‌وپرورش ما البته معطوف به گذشته‌بودن محدود نمی‌شود و وجوه گوناگونی دارد. اینکه مبنای فعالیت دانش‌آموزان در تمامی مقاطع حفظ‌کردن مطالب است، نه فکرکردن و پژوهش و آزمایش و تجربه‌اندوختن؛ اینکه مطالب آموخته‌شده به بچه‌ها در همه رشته‌ها و حوزه‌ها انتزاعی است و کمتر ربطی به زندگی واقعی دارد و درس‌های نظری و غیرکاربردی اگر نگوییم تمام بخش آموزش است، لااقل دست‌بالا را در آن دارد؛ اینکه پرورش در مقابل آموزش هیچ وزنی ندارد و آن‌قدر محدود و ناچیز است که به‌سادگی فراموش می‌شود؛ اینکه معلم‌ها کمتر امکانی برای دوره‌های بازآموزی و ارتقای حرفه‌ای می‌یابند، کمتر امکانی برای پژوهش و تألیف دارند و گاه ناچار به صرف وقت آزاد در مشاغل دیگر برای امرارمعاش هستند و حتی اگر پژوهش و تألیف داشته باشند، تشویقی درخور نمی‌یابند؛ اینکه مدارس بسیار متنوع شده‌اند و به‌سختی می‌توان برای انواع دولتی و خصوصی و انتفاعی و غیرانتفاعی و تیزهوشان آن چارچوب منسجمی تعریف کرد و اینکه قوانین و کلیت نظام آموزشی مدام در معرض تغییر و آزمون‌وخطاست، فقط جنبه‌هایی از مشکلات هیولاواری هستند که آموزش‌وپرورش ما در پیش‌رو دارد و البته بخش اقتصادی و مالی آموزش‌وپرورش، کمبود و نامناسب‌بودن فضاهای آموزشی و کمبود نیروی انسانی جنبه‌هایی هستند که با بودجه سالانه دولت ارتباط مستقیم دارند.
حتی تعداد همین معلمانی که در همین حد نیز تأمین نیستند، کمتر از حد لازم است.
آمار منتشرشده مرکز آمار ایران از نسبت تعداد دانش‌آموزان به معلمان در مقطع ابتدایی در سال 2012 را که 26. 2 است، مقایسه کنیم با نسبت دانش‌آموزان به کل کادر آموزشی در بعضی کشورها در همان سال؛ 16 در استرالیا، 13 در بلژیک، 12 در اتریش، 22 در آرژانتین، شیلی و برزیل، 9 در فنلاند و البته 25 در مکزیک.
با این شرایط اگر بخواهیم دانش‌آموزان درس زندگی و آینده را در مدارس ما بگیرند، باید به زیرساخت‌ها بپردازیم. درسی که زندگی است به کار زیربنایی احتیاج دارد.


دیدگاه‌ها(۰)