۱۳۹۶ جمعه ۲۸ مهر
شماره‌های پیشین:
شماره ۲۹۸۴ - ۱۳۹۶ پنج شنبه ۲۰ مهر
ورود به مدرنیسم یا تحولاتی نمایشی

ولیعهد جوان عربستان، محمد بن سلمان، در حال شکستن یک‌سری تابوهای اجتماعی است. در این راستا آزادی رانندگی برای زنان بیش از دیگر اصلاحات برجسته شده است. آیا عربستان به سوی مدرنیسم گام برمی‌دارد؟ دانیل هشلر، نویسنده آلماني، ضمن اشاره به تازه‌ترین اقدام در این زمینه، یعنی پخش کنسرت ام‌کلثوم، خواننده پرآوازه مصری در تلویزیون دولتی، می‌نویسد: «در کشورهای دیگر شاید پخش تلویزیونی این کنسرت که ۳۰ سال پیش برگزار شده، یک تماشاچی را به خود جلب نمی‌کرد، اما در عربستان اقدامی جنجالی بود، زیرا در این کشور به‌‌شدت محافظه‌کار، موسیقی حرام است».
او سپس به آزادی رانندگی برای زنان می‌پردازد: «صدها هزار زن سعودی به‌‌زودی در خیابان‌ها آموزش رانندگی خواهند دید، درحالی‌که همین چند وقت پیش یک روحانی بانفوذ، رانندگی زنان را خطری برای امنیت جامعه عنوان کرده بود». به اعتقاد نویسنده مطلب وب‌سایت تاگس شاو، افزایش حقوق زنان در عربستان پایه‌های نظام مردسالار اجتماعی را به لرزه خواهد انداخت. زنانی که تا امروز برای انجام هر کاری یک قیم مرد لازم داشتند، ناگهان در بسیاری موارد دارای حقوق برابر می‌شوند و می‌توانند کارهای اداری را خودشان انجام دهند و در تعیین سرنوشت خود تا حدودی سهیم باشند.
به اعتقاد هشلر، هنوز تا برابری حقوقی زن و مرد در عربستان سعودی راه زیادی باید پیموده شود. او به لباس زنان و مجازات‌های سنگینی که برای «روابط نامشروع» زنان در این کشور در نظر گرفته شده اشاره می‌کند و می‌نویسد: «به نظر می‌رسد گشایش محتاطانه این جامعه بسته، اقدامی تاکتیکی است. خاندان سلطنتی با بحران دست‌وپنجه نرم می‌کند و بدون اصلاحات اصولی اقتصادی، بالاخره روزی با خطر ورشکستگی اقتصادی مواجه خواهد شد». او در ادامه به سقوط بهای نفت اشاره می‌کند و اینکه طلای سیاه تا ابد پشتوانه اقتصادی عربستان نخواهد بود. «به‌همین‌دلیل ولیعهد جوان، محمد بن سلمان، یک‌سری اصلاحات اساسی در نظر گرفته است: کاهش کمک‌های دولتی، خصوصی‌سازی شرکت‌های کلان و تقویت بخش خصوصی». نویسنده مقاله تاگس شاو، معتقد است موفقیت این‌گونه اقدامات بدون مشارکت زنان امکان‌پذیر نخواهد بود.
«خوش‌رقصی» برای غرب؟
دانیل هشلر می‌نویسد: «حقوق بیشتر برای زنان، کنسرت و برنامه‌های فرهنگی می‌توانند به آراستن وجهه عربستان سعودی در غرب کمک کنند. امید سعودی‌ها این است که این اقدامات به جذب سرمایه‌گذاران و تقویت صنعت گردشگری کمک کند، صنعتی که تاکنون به آن اهمیت داده نشده».
او درعین‌حال تأکید می‌کند گشایش جامعه سنتی خطراتی هم در پی خواهد داشت. او در این راستا از هشدارهای افراطیون در شبکه‌های اجتماعی نام می‌برد که «خاطیان» را از «عذاب الهی» می‌ترسانند.
شورای‌عالی علمای دینی عربستان که در سیاست‌گذاری نقش برجسته‌ای دارد تاکنون در رابطه با اصلاحات ولیعهد این کشور سکوت کرده است و به نظر می‌رسد با این اصلاحات مخالفتی ندارد. نویسنده مقاله وب‌سایت تاگس شاو در پایان تأکید می‌کند اقدامات محمد بن سلمان فعلا بیانگر تغییر و تحولات اساسی در عربستان سعودی نیستند و می‌نویسد: «هنوز پیگرد و فشار زیاد بر منتقدان رژیم و دستگیری‌های خودسرانه و شکنجه در دستور کار است و هیچ نشانه‌ای مبنی بر اینکه پادشاه حاضر است اندکی از قدرت مطلقه خود را واگذار کند، وجود ندارد. این اصلاحات برای برخی جنبه نمادین دارد و آن را وسیله‌ای برای آراستن وجهه عربستان می‌دانند، اما برای میلیون‌ها زن سعودی به‌مراتب بیش از این هستند».


دیدگاه‌ها(۰)