۱۳۹۶ شنبه ۴ آذر
شماره‌های پیشین:
شماره ۳۰۱۱ - ۱۳۹۶ سه شنبه ۲۳ آبان
نبرد با اخوان ادامه دارد

خبرنگار شبکه «فرانس 24» در مصاحبه با عبدالفتاح السيسي پرسيد آيا امکان آشتي با اخوان‌المسلمين وجود دارد؟ پاسخ رئيس‌جمهوري مصر به اين سؤال اين بود که «جواب آن با ملت مصر است»؛ يعني تصميم‌گيري دراين‌باره فقط در اختيار مردم مصر است و نه هيچ‌کس ديگر. زيرا بعد از نخستين تجربه اخواني‌ها در قدرت و شکستشان وضعيت اين گروه با قبل تفاوت پيدا کرد. آن تجربه ملت را در مرکز يک معادله قرار داد که از يک طرف بين نظام و از طرف ديگر بين اخوان برقرار مي‌شد. از اين رو حوادث خشونت‌باري که بعد از آن اتفاق افتاد و گروه اخوان در آن به صورت مستقيم يا غيرمستقيم حضور داشت، تصوير ذهني اين گروه را به عنوان يک گروه سياسي مسالمت‌جو در افکار عمومي جامعه از بين برد.
با وجود اينها، طرح چنين سؤالي از رسانه‌هاي جهاني بامعنا بوده و به دو مسئله اصلي اشاره مي‌کند: يکي اينکه مسئله همچنان در سطح بين‌المللي و به طور مشخص در دولت‌هاي غربي از جمله ايالات متحده و اتحاديه اروپا مطرح است و آنها اين موضوع را به مسئله آزادي‌ها و حقوق بشر مرتبط مي‌کنند و ديگري اينکه حوادث 30ژوئن تنها يک حلقه از حلقه‌هاي تقابل بين اين گروه و دولت سياسي بوده است زيرا در گذشته نيز بارها اتفاق افتاد که اين گروه خود را منحل کرده و باز از نو فعاليتش را از سر گرفته است؛ براي مثال در اواخر دهه 40 در دوران پادشاهي مصر يک بار اين اتفاق افتاد. به دنبال آن در سال 1965 بعد از تلاش براي ترور عبدالناصر نيز همين اتفاق تکرار شد. آن سوءقصد در نهايت به اعدام سيد قطب نظريه‌پرداز اين گروه ختم شد. اخوان در دوران سادات دوباره به صحنه آمد هرچند نتوانست به صورت قانوني فعاليت خود را داشته باشد. در دوران مبارک نيز تقريبا به همين منوال بود با اين تفاوت که آنها توانستند اين اواخر از آزادي عمل سياسي برخوردار شوند و حتي در انتخابات شرکت و از نظر اقتصادي نيز پيشرفت کنند. تجربه گذشته نشان مي‌دهد اخواني‌ها در داخل جايگاهي ندارند.
در مقابل اما اين گروه به شرايط منطقه‌اي و بين‌المللي چشم دوخته است. روابط اخوان با قطر همچنان برقرار است کمااينکه اين گروه به بخشي از نبرد بين دوحه و عربستان و مسئله شيخ يوسف قرضاوي و شبکه الجزيره تبديل شده است. از سوي ديگر، ترکيه نيز همچنان پشتيبان اين گروه بوده و تلاش مي‌کند الگوي حکومتي اخواني خود (حزب عدالت و توسعه) را به کل منطقه خاورميانه صادر کند تا مرکز ثقلي براي آينده آن باشد.
در همين رابطه اخواني‌ها سعي مي‌کنند از غرب و به طور خاص آمريکا که نفوذ بيشتري در منطقه دارد استفاده کنند تا اين گروه را در زمره طرف‌هاي مهم در مسير اجراي طرح معروف خود يا همان «خاورميانه بزرگ» قرار دهد. رکس تيلرسون، وزير خارجه آمريکا يک بار گفته بود اين کشور از پشتيباني نيروهايي در منطقه برخوردار است. سؤال اصلي اين است ‌که اخوان با اتکا به چيزي خود را در اين سطح مطرح مي‌کند؟
ترديدي وجود ندارد که بخشي از اين توان به شاخه بين‌المللي اين گروه در اروپا و آمريکا مربوط مي‌شود که بر مراکز تصميم‌گيري سياسي و مراکز تحقيقاتي و رسانه‌اي غرب تسلط دارند. از آن گذشته آنها شبکه‌اي وسيع از مراکز اسلامي و جمعيت‌هاي خيريه دارند که فعاليت سياسي‌شان را پوشش مي‌دهد. اين جدا از حضور خاص خود آنها در سازمان‌هاي حقوق‌بشري از جمله «ديده‌بان حقوق بشر» است که بزرگ‌ترين سازمان بين‌المللي فعال در زمينه حقوق بشر به شمار مي‌رود و اتفاقا بسيار نزديک به وزارت خارجه آمريکاست. همين گروه است که  با گنجاندن اخوان‌المسلمين در فهرست گروه‌هاي تروريستي به‌شدت مخالفت مي‌کند.
به همين دليل بود که مسئله تروريستي‌بودن اين گروه در واشنگتن با بحث‌وجدل‌هاي زيادي مواجه شد و دولت باراك اوباما به اين دليل با آن مخالفت کرد که مستندات کافي براي آن وجود نداشت يا مي‌گفت هنوز ثابت نشده که اين گروه به خشونت روي آورده باشد. طرح‌ها و برنامه‌هاي ديگري نيز از سوي کنگره دنبال مي‌شود، مثل طرح سناتور تد کروز در دولت دونالد ترامپ که در جهت حمايت از آنهاست اما هنوز کاخ سفيد و وزارت خارجه با اين درخواست‌ها موافقت نکرده‌اند. همه اينها نشان مي‌دهد نبرد با اخوان‌المسلمين در مصر تا اطلاع ثانوي ادامه خواهد داشت.
منبع: الاهرام

 


دیدگاه‌ها(۰)