۱۳۹۶ شنبه ۴ آذر
شماره‌های پیشین:
شماره ۳۰۱۲ - ۱۳۹۶ چهارشنبه ۲۴ آبان
نخست‌وزیر ترکیه بعد از روسیه، عازم کویت شد
دغدغه‌های رجب اردوغان

خاورمیانه بعد از افول داعش در سوریه و عراق، شرایط جدیدی را تجربه می‌کند. این شرایط و وضعیت جدید دغدغه‌هایی را برای کشورهای همسایه با سوریه و عراق ایجاد می‌کند که ترکیه نیز از این قاعده مستثنا نیست. بنابراین سفر سه‌روزه رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه، به سه کشور روسیه، کویت و قطر را باید در همین رابطه تفسیر کرد. اردوغان امروز در حالی برای دیدار با امیر کویت وارد این کشور شد که پیش‌تر برای دیدار با ولاديمیر پوتین عازم روسیه شده بود. هرچند هدف از سفر به کویت و دیدار با صباح احمد جابر الصباح، ارتقای سطح روابط سیاسی و اقتصادی یاد شده است، اما بحث بر سر بحران قطر بدون‌تردید یکی از محورهای گفت‌وگوی طرفین خواهد بود. ترکیه با آغاز بحران قطر بدون اتخاذ موضعی تند علیه عربستان و دیگر کشورهای عربی، با ارسال محموله‌های غذایی و انتقاد از تحریم‌های اقتصادی و دیپلماتیک، در عمل جانب قطر را گرفت.
کویت نیز از زمان آغاز تحریم دیپلماتیک ائتلاف عربی علیه دوحه، کوشیده با حفظ موضع بی‌طرفی، نقش میانجیگری را ایفا کند که تا امروز راه به جایی نبرده است. روابط دیپلماتیک کویت و ترکیه به دهه 70 میلادی برمی‌گردد، اما این روابط بعد از حمله صدام‌حسین به کویت در سال 1991 میلادی و محکوم‌شدن این اقدام از سوی آنکارا استحکام یافت. اردوغان در رأس هیئتی بلندپایه، از جمله همسرش، امینه اردوغان، خلوصی آکار، رئیس ستاد مشترک ارتش ترکیه، وزرای خارجه، دادگستری، اقتصاد و انرژی به کویت سفر کرده است. نخست‌وزیر ترکیه در ادامه نیز برای شرکت در سومین نشست کمیته عالی استراتژیک ترکیه- قطر، عازم دوحه قطر می‌شود. قرار است در این سفر، توافق‌های همکاری متعددی میان دو کشور در حوزه‌های دفاعی، انرژی، حمل‌ونقل و امنیت غذایی به امضا برسد.
پیش از سفر به کویت، اردوغان عازم سوچی روسیه شده بود تا با ولاديمیر پوتین درباره پاره‌ای از مسائل به گفت‌وگو بنشیند. با این سفر به نظر قطار روابط دو کشور دوباره بر همان ریل سابق قرار گرفته است، تا آنجا که اردوغان در نشست خبری، پوتین را «دوست عزیز من» خطاب قرار داد. روسیه و ترکیه که از روابط حسنه و نزدیکی برخوردار بودند، با تشدید بحران سوریه و درگرفتن جنگ داخلی عملا رودرروی یکدیگر قرار گرفتند. درحالی‌که آنکارا از شورشیان و اپوزیسیون دولت بشار حمایت می‌کرد، روسیه در حمایت از دولت اسد وارد کارزار سوریه شد. بااین‌حال، ضربه نهایی به روابط این دو کشور با سرنگون‌شدن یک هواپیمای روسی از سوی ترکیه در نوامبر سال 2015 میلادی وارد آمد. هرچند در ادامه تغییر موضع آنکارا درخصوص آینده سوریه و توافق با روسیه برای پایان‌دادن به جنگ داخلی این کشور، نقش بسزایی در بهبود روابط دو کشور داشت.
البته اردوغان قبل از سفر به روسیه، خواستار آن شد که هم روسیه و هم ایالات متحده نظامیان خود را از خاک سوریه خارج کنند. اردوغان در این رابطه به این استدلال متوسل می‌شود که دونالد ترامپ و ولاديمیر پوتین تأکید کرده‌اند که هیچ راه‌حل نظامی‌ای برای پایان‌دادن به نزاع در سوریه وجود ندارد. درحال‌حاضر، دغدغه اصلی ترکیه، قدرت‌گرفتن کُردها در سوریه است که با حمایت‌های لجستیکی آمریکا توانسته‌اند کنترل بخش‌های کُردنشین در این کشور را در دست بگیرند. از دیگر سو، تنش میان آنکارا و واشنگتن بر سر مسائلی مانند حمایت آمریکا از کُردهای سوریه و همچنین اتهاماتی درخصوص دست‌داشتن آمریکا در جریان کودتای نافرجام در ترکیه، زمینه را برای نزدیکی هرچه بیشتر مسکو و آنکارا فراهم آورده است.
از دیگر سو، روسیه از روابط نسبتا خوبی با «یگان‌های مدافع خلق» برخوردار است که از نظر ترکیه حکم بازوی پ‌ک‌ک در سوریه را دارند. بدون‌تردید یکی از دلایل سفر اردوغان به روسیه این بوده تا مخالفت خود با حضور گروه‌های کُرد سوری در مذاکرات صلح آستانه را که به ابتکار روسیه برگزار می‌شود صراحتا به پوتین اعلام کند. علاوه‌براین اردوغان در حالی به روسیه سفر کرد که زمزمه‌هایی درخصوص تصمیم آنکارا برای خرید سامانه موشکی اس-400 از روسیه به گوش می‌رسد.


دیدگاه‌ها(۰)