۱۳۹۶ جمعه ۴ اسفند
شماره‌های پیشین:
شماره ۳۰۸۵ - ۱۳۹۶ سه شنبه ۲۴ بهمن
2 هفته بعد از ديدار با نتانياهو، عباس با پوتين ديدار کرد
مسکو، ميانجيگر صلح

ولاديمير پوتين، رئيس‌جمهوري روسيه، مي‌خواهد خود را به عنوان ميانجيگر صلح در بحران‌هاي بين‌المللي نشان دهد. او که دست‌اندرکار پيش‌بردن مذاکرات سوچي براي حل‌ بحران سوريه است، روز گذشته ميزبان محمود عباس، رئيس‌ تشکيلات خودگردان فلسطين بود تا با او درباره چند و چون رسيدن به توافق صلح با اسرائيل مذاکره کند.
آن‌طور که مقامات فلسطيني يک روز پيش از سفر رئيس تشکيلات خودگردان به روسيه اعلام کردند، محمود عباس احتمالا در ديدار خود با پوتين از او مي‌خواهد که براي ايجاد سازوکار چندجانبه بين‌المللي براي حمايت از مذاکرات صلح بين اسرائيل و فلسطين تلاش کند. ابتدا قرار بود اين ديدار در بندر سوچي صورت بگيرد، اما بعد از سقوط هواپيماي مسافربري روسيه در نزديک مسکو و کشته‌شدن 71 نفر از مسافران و خدمه اين پرواز، پوتين تصميم گرفت در مسکو بماند و در پايتخت روسيه ميزبان محمود عباس باشد. ديدار عباس از مسکو دو هفته پس از ديدار بنيامين نتانياهو، نخست‌وزير اسرائيل، از روسيه صورت مي‌گيرد. به باور ناظران، عباس در تلاشي براي کنارگذاشتن ايالات‌متحده از مذاکرات صلح به‌دليل آنچه رام‌‌الله «سياست خصمانه» واشنگتن در قبال فلسطين مي‌خواند، در ديدار خود با پوتين از روسيه و ديگر کشورها مي‌خواهد که نقش بزرگ‌تري در مذاکرات صلح با اسرائيل ايفا کنند.
روابط تشکيلات خودگردان فلسطين و دولت دونالد ترامپ از ماه دسامبر به اين‌سو رو به وخامت گذاشت. روز ششم دسامبر ايالات‌متحده در رويدادي بحث‌برانگيز و جنجالي اعلام کرد که از اين به بعد اورشليم (بيت‌المقدس) را به عنوان پايتخت اسرائيل به رسميت مي‌شناسد. پس از آن مقامات فلسطيني اعلام کردند که دولت ترامپ ديگر صلاحيت آن را ندارد که ميانجيگر روند صلح خاورميانه باشد. فلسطينيان بخش شرقي بيت‌المقدس را پايتخت کشور خود در آينده مي‌دانند. اکثريت جامعه جهاني نيز در حمايت از راهکار دوکشوري، استقلال فلسطين در مرزهاي سال ۱۹۶۷ با پايتختي شرق اورشليم را پيشنهاد مي‌کنند. اين بخش از اورشليم در آن زمان از سوی اسرائيل اشغال شد. يکي‌‌ديگر از مسائلي که آتش تنش ميان دو طرف را شعله‌ورتر کرده، تهديد آمريکا مبني‌بر قطع کمک‌هاي اين کشور به تشکيلات خودگردان فلسطيني است. وزارت خارجه ايالات متحده، اواخر دي‌ اعلام کرد واشنگتن فعلا از پرداخت بيش از نيمي از کمک سالانه خود به آژانس ملل‌متحد براي کمک به فلسطيني‌ها، خودداري مي‌کند. سخنگوي وزارت خارجه ايالات‌متحده گفته بود واشنگتن قصد دارد براي تصميم‌گيري نهايي «شاهد انجام اصلاحاتي» در تشکيلات فلسطيني باشد.
به گفته مجدي الخالدي، مشاور امور ديپلماتيک رياست تشکيلات خودگردان فلسطين، «روسيه و پوتين در چارچوب يک اجماع بين‌المللي براي صلح مي‌توانند نقش مهمي ايفا کنند». آن‌طور که خالدي اشاره کرده، عضويت روسيه در شوراي امنيت سازمان ملل و کميته چهارجانبه بين‌المللي صلح خاورميانه به روسيه اين توان را مي‌دهد که در هرگونه تلاشي براي رسيدن به صلح ميان فلسطين و اسرائيل نقشي فعال ايفا کند.
روسيه، ايالات‌متحده، اتحاديه اروپا و سازمان ملل چهار عضو کميته چهارجانبه بين‌المللي صلح خاورميانه‌اند که سال 2002 در مادريد تشکيل شد. خالدي بر اين باور است که ديدار پوتين و عباس، به‌ويژه از اين جهت اهميت دارد که در آستانه سخنراني محمود عباس در مجمع عمومي سازمان‌ملل است. روسيه پيش‌تر نيز اقداماتي را براي انجام مذاکرات ميان اسرائيل و فلسطيني‌ها انجام داده بود؛ از جمله در سال ۲۰۱۶ که پيشنهاد مذاکرات رو‌در‌رو با عباس و نتانياهو مطرح شد، اما آن پيشنهاد راه به‌جايي نبرد.
يکي‌ديگر از مقامات تشکيلات خودگردان فلسطيني اعلام کرده که عباس مي‌خواهد از تريبون سازمان ملل استفاده کند و خواستار برگزاري يک کنفرانس بين‌المللي صلح خاورميانه شود که جايگزين روند صلح مورد حمايت ايالات‌متحده باشد. ايالات‌متحده در طول 11 سال گذشته مخالف ايده برگزاري کنفرانس بين‌المللي صلح بوده و مذاکرات مستقيم بين فلسطيني‌ها و اسرائيلي‌ها را بهترين روش براي پايان بحران دو طرف مي‌داند. با اين همه عبدالحافظ نوفل، سفير فلسطين در اسرائيل، روز يکشنبه گفته بود که هدف فلسطيني‌ها کنارگذاشتن کامل ايالات‌متحده از روند صلح فلسطين و اسرائيل نيست: «ما فقط مي‌خواهيم طرف‌هاي ديگري براي حمايت از مذاکرات صلح با ايالات‌متحده همراه شوند. هدف ما اين است که به انحصار ايالات‌متحده پايان دهیم. ما موقعيت طرف‌هاي ديگري مثل اتحاديه اروپا و چين را هم مورد بررسي قرار داده‌ايم». بااين‌همه سفير فلسطين در روسيه مي‌گويد رسيدن به اين سازو‌کار بين‌المللي آسان نيست چراکه هم ايالات‌‌متحده و هم اسرائيل با آن مخالفت کرده‌اند.

اورشليم قابل مذاکره نيست
هم‌زمان با سفر محمود عباس به روسيه، دونالد ترامپ رئيس‌جمهوري ايالات‌متحده، بار ديگر تأکيد کرد که مسئله اورشليم قابل مذاکره نيست. ترامپ روز يکشنبه در گفت‌و‌گو با روزنامه دست راستي «هيوم» اسرائيل گفت که با کنارگذاشتن مسئله اورشليم از مذاکرات او مي‌خواهد اين نکته را روشن کند که اورشليم پايتخت اسرائيل است. رئيس‌جمهوري ايالات متحده در اين گفت‌و‌گو همچنين مدعي شد که فلسطيني‌ها در‌حال‌حاضر به دنبال صلح نيستند و او مطمئن نيست که اسرائيل هم به صلح با فلسطيني‌ها علاقه‌مند باشد. ترامپ زماني که اورشليم را به‌عنوان پايتخت اسرائيل به‌رسميت شناخت، تأکيد کرد که «حقيقت» اورشليم به عنوان پايتخت اسرائيل با راهکار صلح تضادي ندارد و اگر طرفين از راهکار دو کشوري حمايت مي‌کنند، آمريکا نيز حامي آن خواهد بود. ترامپ به اين روزنامه گفته است، در‌حالي‌که مناسبات ميان آمريکا و اسرائيل در سطحي «عالي» است، صلح با فلسطيني‌ها اين مناسبات را «بهتر خواهد کرد». او افزوده است که «شهرک‌سازي موردي بسيار پيچيده است و روند صلح را همواره دچار پيچيدگي کرده است، بنابراین فکر مي‌کنم که اسرائيل در زمينه شهرک‌سازي بايد بسيار مراقب باشد». رئيس‌جمهور آمريکا تأکيد کرده که قصد دارد تا اسرائيلي‌ها و فلسطيني‌ها را به «توافق نهايي» نزديک کند که به دهه‌ها ستيز ميان طرفين پايان خواهد داد، ولي در اين مصاحبه ابراز ترديد کرد که در مقطع فعلي حتي انجام مذاکره امکان‌پذير باشد.

 


دیدگاه‌ها(۰)