۱۳۹۶ جمعه ۳۱ شهريور
شماره‌های پیشین:
شماره ۲۶۳۰ - ۱۳۹۵ پنج شنبه ۲۴ تير
درباره مهارت‌های 10‌گانه

روان‌شناسان و مشاوران وقتی از خشونت در میان نوجوانان صحبت می‌کنند، شاه‌بیت حرف‌هایشان آموزش مهارت‌های زندگی است. آنها آموختن این مهارت‌ها از سوي دانش‌آموزان را مانند نوشدارویی می‌دانند که می‌تواند مانع از برگزیدن راه‌حل‌هایي مانند خودکشی شود. «مهارت‌های زندگی» واژه‌ای است که از ابتدای دهه 70 میلادی در ادبیات آموزشی و تربیتی غرب به وجود آمد و از دهه 90 میلادی و پس از تعریف‌های روشنی که یونیسف و سازمان بهداشت جهانی درباره آن ارائه دادند، در تمام دنیا رواج پیدا کرد. بنا به تعریف سازمان بهداشت جهانی، مهارت‌های زندگی «توانایی انجام رفتار سازگارانه و مثبت به‌گونه‌ای که فرد بتواند با چالش‌ها و ضروریات زندگی روزمره کنار بیاید» است. یونیسف هم مهارت‌های زندگی را این‌گونه تعریف می‌کند: «رویکرد مبتنی بر تغییر رفتار یا شکل‌دهی رفتار که برقراری توازن میان سه حوزه را مد نظر قرار می‌دهد. این سه حوزه عبارت‌اند از: دانش، نگرش و مهارت‌ها.» اما 10 مهارت زندگی از نظر سازمان بهداشتی جهانی عبارت‌اند از:
۱. مهارت تصمیم‌گیری: در این مهارت افراد می‌آموزند تصمیم‌گیری چیست و چه اهمیتی دارد. آنها همچنین با انواع تصمیم‌گیری آشنا مي‌شوند و مراحل یک تصمیم‌گیری را گام‌به‌گام تمرین می‌کنند. افراد همچنین با رابطه موجود میان تصمیم‌گیری و سایر مهارت‌های زندگی از یک‌سو و رابطه تصمیم‌گیری با پیشگیری اولیه در بهداشت روانی از سوی دیگر آشنا می‌شوند.
۲. مهارت حل مسئله: این مهارت عبارت است از تعریف دقیق مشکلی که فرد با آن روبه‌رو مي‌شود، شناسایی و بررسی راه‌حل‌های موجود و برگزیدن و اجرای راه‌حل مناسب و ارزیابی فرایند حل مسئله، تا به‌این‌ترتیب فرد دچار دغدغه و اضطراب نشود و از راه‌های غیرسالم برای حل مشکلات خویش استفاده نکند.
۳. مهارت تفکر خلاق: توانایی تفکر خلاق، یک مهارت سازنده و پایه برای دستيابي به سایر مهارت‌های مرتبط با سبک اندیشیدن است. در این مهارت افراد فرامی‌گیرند به شیوه‌ای متفاوت بیندیشند و از تجربه‌های متعارف و معمولی خویش فراتر روند و تبیین‌ها یا راه‌حل‌هایی را خلق كنند که خاص و ویژه خودشان است.
۴. مهارت تفکر نقاد: این مهارت عبارت است از توانایی تحلیل عینی اطلاعات موجود با توجه به تجارب شخصی و شناسایی آثار نفوذی ارزش‌های اجتماعی، همسالان و رسانه‌های گروهی بر رفتار فردی.
۵. توانایی برقراری ارتباط مؤثر: این مهارت به‌معنای ابراز احساسات، نیازها و نقطه‌نظرهای فردی به‌صورت کلامی و غیرکلامی است.
۶. مهارت ایجاد و حفظ روابط بین‌فردی: مهارتی است برای تعامل مثبت با افراد، به‌ویژه اعضای خانواده، در زندگی روزمره.
۷. خودآگاهی: خودآگاهی به معنی توانایی و ظرفیت فرد در شناخت خویشتن و نیز شناسایی خواسته‌ها، نیازها و احساسات خویش است. در این مهارت فرد همچنین می‌آموزد چه شرایط یا موقعیت‌هایی برای او فشارآور هستند.
۸. مهارت همدلی‌کردن: این مهارت عبارت است از فراگیری نحوه درک احساسات دیگران. در این مهارت فرد می‌آموزد چگونه احساسات افراد دیگر را در شرایط مختلف درک کند، تفاوت‌های فردی را بپذیرد و روابط بین‌فردی خود را با افراد مختلف بهبود بخشد.
۹. مهارت مقابله با هیجان‌ها : شناخت هیجان‌ها و تأثیر آنها بر رفتار، همچنین فراگیری نحوه اداره هیجان‌های شدید و مشکل‌آفرین مانند خشم، مهارت مقابله با هیجان‌ها نامیده می‌شود.
۱۰. مهارت مقابله با استرس: در این مهارت افراد فرا می‌گیرند چگونه با فشارها و تنش‌های ناشی از زندگی امروزی و همچنین استرس‌های دیگر کنار بیایند.

 


دیدگاه‌ها(۰)