۱۳۹۶ سه شنبه ۲۱ آذر
شماره‌های پیشین:
شماره ۳۰۰۶ - ۱۳۹۶ سه شنبه ۱۶ آبان
شرق بررسي می‌کند:
نگاهي به فعاليت تشکل‌های دانشجويي اصلاح‌طلب

حديث مرادي:از همان زمان تأسیس دانشگاه تهران، اين دانشگاه به كانوني براي تحولات سياسي بدل شد و جريانات مختلف فكري به فراخور حمايت روشنفكران خارج از دانشگاه از تفكراتشان زمینه‌ساز تحولات سياسي بزرگي در كشور بودند. تا سال‌ها جريانات چپ ماركسيستي بر فضاي دانشگاه‌ها حاكم بودند و اين امر شرايط را براي اين تفكر علی‌رغم مخالفت‌های رژيم وقت مهيا می‌کرد. اما با ظهور روحانيون و روشنفكران اسلام‌گرایی كه با دانشگاه در ارتباط بودند موجب رشد بیش‌ازپیش تفكرات اسلام سياسي در دانشگاه‌های كشور و درنهایت همراهي دانشجويان با مردم در وقوع انقلاب اسلامي گرديد نقش دانشجويان در پيروزي انقلاب و سپس تحولات پس‌ازآن را می‌توان در تسخير سفارت امريكا توسط دانشجويان پيرو امام به‌عنوان يك نمونه عيني مشاهده كرد. پس از پيروزي انقلاب اسلامي نيز هم‌زمان با رشد كمي دانشگاه‌ها، بر تعداد تشکل‌های دانشجويي نيز افزوده شد. تشکل‌هایی كه آرمان‌خواهی و شورونشاط سياسي از ویژگی‌های بارز آن‌هاست.  تشکل‌های دانشجويي اصلاح‌طلب نيز كه نسبت به ديگر تشکل‌ها فرازوفرودهای بسياري را تجربه کرده‌اند امروز علی‌رغم انتقاداتي كه دارند همانند ديگر تشکل‌ها بر آرمان‌های خود ايستاده و براي بازگشت شور سياسي به دانشگاه‌ها تلاش می‌کنند.
عدم معرفي وزير علوم به مجلس و درنهایت معرفي منصور غلامي ازجمله خبرسازترین موضوعات ماه‌های اخير بود كه بار ديگر موضوع تشکل‌های دانشجويي را مطرح كرد. به بهانه تحولات اخير وزارت علوم و حواشي آن به بررسي وضعيت تشکل‌های دانشجويي اصلاح‌طلب استان پرداختيم. ابراهيم اسكافي عضو كميته ناظر بر نشريات وزارت علوم و همچنين نماينده مديران مسئول نشريات سراسر كشور در وزارتخانه و ازجمله دانشجويان فعال استان است. محسن عربي نيز كه دبير سياسي تشكل دانشجويي فرهنگ و سياست دانشگاه رازي است از ديگر فعالان دانشجویی است كه دراین‌باره نظر او را جويا شديم.
فعاليت تشکل‌های اصلاح‌طلب در حال رشد است
هرچند بسياري از فعاليت دانشجويان محدود به خود دانشگاه‌هاست و معمولاً نمودي خارج از دانشگاه ندارد اما همين مقدار نيز می‌تواند براي مناطق خارج از پايتخت كه حوزه سياسي در آن‌ها معمولاً محدود به رفت‌وآمدهای دولتي است نوعي تحرك و جنبش به‌حساب آيد. ابراهيم اسكافي عضو كميته ناظر بر نشريات وزارت علوم و فعال دانشجويي در خصوص ميزان استقبال دانشجويان از فعالیت‌های سياسي در قالب تشکل‌های مختلف در سال‌های اخير رضایت‌بخش بوده يا خير به شرق می‌گوید«بايد بپذيريم در دانشگاه رازي به مدت چند سال، فضاي مناسب براي فعاليت جنبش‌های دانشجويي مهيا نبود و در طول آن سال‌ها تا حدودي فرهنگ فعالیت‌های سياسي دانشجويان کم‌رنگ شد. اما باروی كار آمدن دولت تدبير و اميد دوباره دانشجويان با اشتياق زياد به سمت فعالیت‌های دانشجويي آمدند و هرچند فضا چندان مناسب نبود اما رشد نسبتاً خوبي داشته است».
اين فعال دانشجويي با اشاره به افزايش تعداد تشکل‌های دانشجويي با تفكرات اصلاح‌طلبانه و اعتدالي در سال‌های اخير گفت«تشكل فرهنگ و سياست دانشگاه رازي در اسفند 95 موفق به دريافت پروانه فعاليت شد و از همان آغاز كار مورد استقبال گسترده دانشجويان قرار گرفت تا آنجا كه اعلام شد اين تشكل دانشجويي بزرگ‌ترین تشكل ازنظر تعداد اعضا می‌باشد. بااطلاعی كه از ديگر دانشگاه‌ها دارم فكر می‌کنم دو تشكل اصلاح‌طلب در دانشگاه آزاد، يك تشكل در دانشگاه صنعتي و يك تشكل هم در دانشگاه علوم پزشكي مجوز فعاليت گرفته‌اند البته نبايد اين مورد را نيز ازنظر دور داشت كه معمولاً نوع برخورد با تشکل‌های اصلاح‌طلب و اصولگراي دانشگاه‌ها متفاوت است به‌طور مثال درحالی‌که به درخواست انجمن فرهنگ و سياست دانشگاه رازي براي برگزاري نمايشگاه كتاب مجوز مشروط داده‌شده اما يكي از تشکل‌های رقیب بدون هيچ محدوديتي در حال اكران مستند “پول و پورن” در دانشگاه است».محسن عربي دبير كميته سياسي انجمن فرهنگ و سياست دانشگاه رازي نيز با اشاره به انفعال دانشجويان در سال‌های گذشته، به شرق می‌گوید« پس از روی کار آمدن دولت یازدهم تعدادی از دانشجویان دغدغه‌اند سراسر کشور به دنبال احیای تشکل‌های دانشجویی افتادند و شاهد بودیم که در دو سال نخست دولت یازدهم اکثر دانشگاه‌های کشور دارای تشکل‌های دانشجو نهاد شدند و آن تعداد دانشگاهی هم که از داشتن این تشکل‌ها محروم ماندند به دلیل انفعال و بی‌توجهی به قانونی از جانب  مدیران دانشگاه‌های موردنظر بود كه در دانشگاه رازي نيز تا چند سال به خواست دانشجويان توجهي نشد».
تأثیر تشکل‌های دانشجويي بر فضاي سياسي استان
يكي از بحث‌های مطرح اين است كه فعالیت‌های دانشجويي در مناطق خارج از پايتخت، چه تأثیری بر فضاي سياسي استان‌ها و رشد اموري همچون جامعه مدني و افزايش سرمايه اجتماعي داشته است. آيا اين فعالیت‌ها زمینه‌ساز تحرک‌های سياسي شده و يا همچنان شاهد باقي ماندن اثرات این‌گونه فعالیت‌ها در خود دانشگاه‌ها هستيم. ابراهيم اسكافي مي‌گويد «اينكه فضاي استان كرمانشاه در فعالیت‌های سياسي به‌ویژه انتخابات تا حدودي قومي و عشیره‌ای است تنها مختص به اين استان نيست و در بيشتر نقاط ايران ديده می‌شود ولي مسلماً اگر احزاب اصلاح‌طلب به معناي واقعي كلمه فعاليت كنند گرایش‌های قومي كمرنگ می‌شود. اما در كرمانشاه اصلاح‌طلبان اهل فعاليت سياسي نيستند و به بنگاه كاريابي تبدیل‌شده‌اند و تنها وقتي عزل و نصب اتفاق می‌افتد به موضوع ورود پيدا می‌کنند در يك كلمه می‌توانم بگويم تفاوت اصلاح‌طلبان از اصولگرايان مشخص نيست و حتي خود احزاب و فعالان حزبي الگوي رفتار قومي و عشیره‌ای هستند».
اين فعال دانشجويي در پاسخ به اين پرسش كه چرا تشکل‌های دانشجويي تأثیر كافي بر فضاي سياسي خارج از دانشگاه ندارند می‌گوید«مبناي اصولي تأثیرگذاری فعالیت‌های دانشجويي در حوزه دانشگاه‌هاست اما اگر اين فعالیت‌ها به‌خوبی از سوي رسانه‌ها پوشش داده شود و دانشجويان نيز وارد بازي شوند مسلماً تأثیرگذار خواهند بود. مثلاً فعالیت‌های سياسي انجمن فرهنگ و سياست دانشگاه رازي در هیچ‌یک از رسانه‌های اصلاح‌طلب بازتاب ندارد و متأسفانه شبكه حزبي در كرمانشاه حامي پرور شده و كسي را خارج از خود نمی‌بیند».
محسن عربي ديگر فعال دانشجويي در اين زمينه می‌گوید« در مورد دانشگاه رازی می‌توان گفت که با توجه به شناختی که فعالان این دانشگاه از احزاب استان کرمانشاه داشتند هیچ تصمیمی برای تأثیرگذاری بر روی فضای سیاسی استان نداشتند و تقریباً فعالیت‌های فعالان این دانشگاه محدود به دانشگاه خود بوده است«.
عربي همچنين به تفاوت كاركرد احزاب با تشکل‌های دانشجويي اشاره می‌کند و بيان اين مطلب كه باید بین كاركرد تشکل دانشجویی و حزب تمیز قائل شد، می‌افزاید« تشکل دانشجویی باهدف آگاهی‌بخشی در راستای آرمان‌های مدنظر خود تلاش می‌کند و هیچ‌گونه تلاشی برای مشارکت در قدرت ندارد اما احزاب اساساً برای مشارکت در قدرت ایجاد می‌شوند و با تشکل‌ها کنشگری‌های متفاوتی دارند. مثلاً در مورد همین بحث آرای عشیره‌ای و طایفه‌ای، یک حزب به دنبال حذف آن نمی‌رود بلکه به دنبال آن می‌رود تا از این ظرفیت استفاده کند و به آمال خود برسد درحالی‌که تشکل دانشجویی اساساً بارأی عشیره‌ای مخالف است و به دنبال جذب آرا به سمت خود نمی‌رود چون ریشه‌ای با این حرکت مخالف است«.
اين فعالي سياسي می‌افزاید«پس به‌هیچ‌وجه تشکل نمی‌تواند جای احزاب را پر کند و شاید اساساً اهداف این دو در تضاد با یکدیگر باشد. به نظر من یکی از دلایل عدم تأسیس تشکل‌های دانشجویی در شهرستان‌ها همین تقابل احزاب با از بین رفتن آرای عشیره‌ای باشد. حضور تشکل‌های اصولگرا در این مناطق نیز اتفاق عجیبی نیست چون متأسفانه این تشکل‌ها ارتباط‌های تشکیلاتی با احزاب اصولگرا دارند و رابطه‌ای از بالا به پایین دارند برخلاف مسیر صحیح تشکل‌های دانشجویی که باید از جزء به‌کل برسد».
يك تشكل اصلاح‌طلب و چند تشكل اصولگرا
هرچند ازنظر قانون در تعداد تشکل‌های دانشجويي محدوديتي وجود ندارد و هر تشكل بتواند بيش از سه درصد دانشجويان را جذب كند مجوز می‌گیرد اما برخي دانشجويان معتقدند اين قوانين محدود به كاغذ است و برخي تشکل‌ها براي گرفتن مجوز راه سختي در پيش دارند و همين امر باعث شده تا همه گرایش‌های اصلاح‌طلبانه اصولاً تنها در يك تشكل گرد هم‌آیند هرچند ممكن است دیدگاه‌ها متفاوت باشد.
نماينده مديران مسئول نشريات سراسر كشور در وزارت علوم اما گرد هم آمدن همه گرایش‌های اصلاح‌طلبانه در يك تشكل را امري منفي نمی‌داند و می‌گوید«معتقدم يك تشكل بزرگ بسيار بهتر عمل خواهد كرد تا تشکل‌های كوچك متعدد».
عربي نيز در اين خصوص می‌گوید« یک تشکل دانشجویی باید دیدگاهش ایجابی باشد و به‌هیچ‌وجه ذهن خود را مشغول رقباي خود نکند، حال این مخالفان یک تشکل باشد یا چند تشکل».
و اما وزير علوم
وزير علوم همواره يكي از سخت‌ترین و شايد چالش‌برانگیزترین انتخاب‌های روساي جمهور ايران بوده است. سختي كه می‌توان به‌جرئت گفت براي روحاني بيش از بقيه روساي جمهور نمود داشته است زيرا منتقدان انتخاب‌های او گاه نه‌تنها طيف رقيب، بلكه حاميان جوانش بوده‌اند.
اين روزها منصور غلامي با همه حاشیه‌ها بر كرسي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري اطلاعات تكيه زده است. از فعالان دانشجويي در مورد انتظارشان از وزير علوم جديد می‌پرسم.
اسكافي به دوران درخشان منصور غلامي در دولت اصلاحات و فعالیت‌های محافظه‌کارانه او در دولت اول روحاني اشاره می‌کند و می‌افزاید«امیدواریم آقاي غلامي مانند رياستش بر دانشگاه همدان در دوران اصلاحات عمل كند و در انتخاب معاونانش به‌ویژه معاون فرهنگي دقت نظر لازم را داشته باشد و اگر مسلماً معاونانش را از شخصیت‌های قابل دفاع انتخاب كند دوره وزارت موفقي را طي خواهد كرد، هرچند جا دارد به سخنان رئیس‌جمهور كه تأکید زيادي بر حقوق دانشگاهيان داشته و بارها گفته است فعالیت‌ها را پايش می‌کند اشاره‌کنم و ما هم بر همين اساس اميدواريم آقاي غلامي زمينه مناسب را براي فعاليت تمامي تشکل‌های دانشجويي فراهم نمايد».
عربي نيز به نقش مهم وزير علوم در دفاع از دانشجويان اشاره می‌کند و می‌گوید« از ایشان انتظار می‌رود کاملاً برخلاف عملکردش در دانشگاه بوعلی همدان عمل کند. یعنی قانون را سرلوحه‌ی کارهای خود قرار دهد و مدافع دانشجو باشد».


دیدگاه‌ها(۰)