۱۳۹۶ سه شنبه ۲۱ آذر
شماره‌های پیشین:
شماره ۳۰۲۳ - ۱۳۹۶ پنج شنبه ۹ آذر
سینما، صنعتِ هنری
هونيكا پرویزی

از زمانی که اولین سینما در کرمانشاه به راه افتاد 86 سال می‌گذرد. سینما «فروهر» در دورانِ پهلویِ اول در سال 1310 توسط «سید ابول نقاش» با کمک و راهنمایی «حبیب‌الله مراد» تأسیس شد. این سینماتوگرافِ دومنظوره، علاوه بر نمایش فیلم؛ مکانی برای اجرای تئاتر نیز بود. دیری نپایید که این سینما در جنگ جهانی اول از فعالیت خارج شد. دومین سالن سینمای شهر بانام سینما «باربد» در محله جلوخان فعالیت خود را آغاز کرد. در دهه سی شمسی چند سالن سینمای جدید در کرمانشاه افتتاح شد که می‌توان به سینما «هما» (که بعدها به سینما ایران تغییر نام داد) و سینما «مهتاب» اشاره کرد. دهه‌های چهل و پنجاه را می‌توان اوج رونق سینماها در شهر کرمانشاه دانست. در این دوران سالن‌های زیادی ساخته شد که چند مورد از آن‌ها سالن‌های روباز بودند. در این دوره سالن‌های سینما «دیانا»، سینما «مولن رژ» واقع در خیابان دبیر اعظم و سینما «رکس» واقع در سه‌راه شریعتی به‌صورت روباز ساخته شدند. سالن‌های دیگر عبارت بودند از سینما «متروپل»، سینما «کریستال»، سینما «آتلانتیک»، سینما «شهرفرنگ» و سینما «شهر تماشا» که تا آستانه انقلاب 135۷ ایران به فعالیت خود ادامه می‌دادند. از این میان، سینما «شهر تماشا» بیشتر به نمایش فیلم‌های هنری با مخاطب خاص می‌پرداخت. پس از انقلاب، به سبب تغییر وضعیت اجتماعی و اقتصادی، و نیز توسعه شهر کرمانشاه به‌سوی شمال سینماها کم‌کم مخاطبان خود را از دست دادند و از رونق افتادند. در دهه هفتاد هیچ سالن سینمای جدیدی در کرمانشاه ساخته نشد، اما به سبب شرایط به وجود آمده براثر جنگ 8 ساله ایران و عراق، تقریباً بیشتر سالن‌ها تعطیل شدند.
سینماهای متروپل، کریستال، دیانا، مولن روژ و رکس تعطیل شدند، و سالن‌های دیگر بانام‌های تازه‌ای به فعالیت پرداختند در این دوره سینما آتلانتیک به پیروزی، سینما شهرفرنگ به «آزادی» و سینما «شهر تماشا» به استقلال تغییر نام دادند. با پایان جنگ، در کرمانشاه مجدداً امکان بازسازی و نوسازی سالن‌های سینما فراهم شد. در این دهه سالن سینما صحرا (بهمن) در شهرک دولت‌آباد توسط دولت و سالن سینما فرهنگ در شهرک فرهنگیان فاز 2 توسط سرمایه‌گذار خصوصی ساخته شد. سه سالن سینما آزادی، سینما پیروزی و سینما استقلال هم کماکان به فعالیت خود ادامه می‌دادند. فعالیت سینما صحرا دیری نپایید و اندکی پس از افتتاح به حالت تعطیل درآمد و متروکه شد.
 سینما استقلال در سال 1384 از چرخه نمایش فیلم خارج شد و به‌صورت سالنی متروک و مخروبه درآمد و در حال حاضر هیچ‌گونه استفاده‌ای از ساختمان سینما نمی‌شود. در دی‌ماه 138۷، از سه سینمای باقی‌مانده کرمانشاه به‌جز سینما فرهنگ که متعلق به بخش خصوصی بود، همگی تعطیل شدند. در همین زمان تعداد صندلی‌های سینما فرهنگ نیز به 200 صندلی کاهش یافت. رئیس وقتِ حوزه هنری کرمانشاه علت این تعطیلی را «ورشکستگی و نداشتن توان مالی لازم جهت اداره آن‌ها» عنوان کرد. پس از تعطیلی سینماها، کار بازسازی سینما آزادی شروع و این سالن در اردیبهشت 1391 به‌طور رسمی بازگشایی شد. این سالن پس از بازسازی به تجهیزات نوین نمایش فیلم مجهز شد.
کمبود سینما
در حال حاضر سینما آزادی با یک سالن نمایش (و نمایش دو الی سه فیلم در سانس های متفاوت در طول روز) و سینما فرهنگ با سه سالن نمایش مشغول به کار هستند. طبق استاندارد جهانی باید به ازای هر ده هزار نفر یک سالن سینما وجود داشته باشد. در ایران این استاندارد 8 تا 10 برابر پائین تر است؛ یعنی به ازای هر 80 تا 100 هزار نفر یک سالن سینما وجود دارد و با توجه به وجود تنها دو سینمای فعال در شهر کرمانشاه فرسنگ‌ها تا استاندارد جهانی راه وجود دارد.
این دو سینما در کلان‌شهر کرمانشاه در قسمت‌های شمالی و جنوبی شهر قرار دارد که جوابگوی نیاز مخاطبان نیست. و به نظر می‌رسد به دلیل دور بودن بعضی محلات از سینماها دوستداران سینما از صرافت دیدن فیلم می‌افتند.
سینما پیروزی جان می‌گیرد؟
سینما پیروزی در حال حاضر تعطیل و غیرفعال است. بخشی از سینما تخریب‌شده است اما عملیات تخریب از نیمه‌راه رهاشده و ساختمان این سینمای قدیمی بلاتکلیف رهاشده است. دلایل تعطیلی سینما پیروزی فرسودگی مصالح، ترک‌خوردگی در دیوارها و فونداسیون، امکان ریزش دیوارها، تغییر موقعیت کاربری‌های فرهنگی، کاهش مخاطب و مشکلات اقتصادی اعلام شد. «امین مرادی» رئیس حوزه هنری کرمانشاه در ابتدای شروع به کارش در این سمت حیات دوباره سینما پیروزی را لازم دانست و از شروع مقدمات این کار گفت: «خوشبختانه سینما پیروزی، سینمای متروک شهر کرمانشاه با تلاش مدیران ارشد استان حیات دوباره می‌گیرد. تاکنون ظرفیت‌های سینما پیروزی بررسی و تصمیمات شورایی مبنی بر اقدام برای بازسازی این مکان فرهنگی از سوی مسئولان ارشد استان انجام‌شده است». این سینما علی‌رغم هشدارهای متعدد از سوی رئیس سازمان امور هنری استان به دلیل نداشتنِ مالکیت خصوص کماکان به‌صورت بنایی نیمه مخرب بر دل دوست دارانِ سینما زخم می‌زند. رئیس حوزه هنری با اشاره به‌احتمال ریزش ساختمان سینما پیروزی کرمانشاه گفته است: «در صورت عدم رسیدگی و اقدام به‌موقع امکان ریزش ساختمان سینما پیروزی وجود دارد که خسارات جبران‌ناپذیری را به دنبال خواهد داشت». او با اشاره به کمبود سرانه سینما برای مردم استان کرمانشاه از به‌کارگیری تمام ظرفیت حوزه هنری در جهت ایجاد سینمایی با کلیه امکانات و رعایت استانداردهای روز دنیا خبر می‌دهد. باید دید این وعده چه زمان تا چه میزان محقق خواهد شد؟!
پردیسِ! سینما فرهنگ
تنها سینمای کرمانشاه که بیش از یک سالن دارد سینما فرهنگ است. این سینما که در سال 1370 بانام تجاری «تعاونی ۱۸۲» شروع به فعالیت کرده و اکنون دارای سه سالن نمایش بوده و ظرفیت‌های آن به ترتیب ۱۳۵ و ۳۲۰ و ۷۰ صندلی است. سینما فرهنگ کرمانشاه متعلق به بخش خصوصی بوده و مدیریت آن بر عهده «غلامرضا پیر بابایی» است. در سال 95 سالن شماره 3 فرهنگ کرمانشاه به چرخه اکران سینما فرهنگ اضافه شد. «ابراهیم رحیمی زنگنه» در مراسم افتتاح این سالن گفته بود: «برای احداث این سالن و نیز تجهیز سالن شماره 2 درمجموع، 3 میلیارد و 300 میلیون ریال هزینه شده که بخش عمده آن را سینما شهر تخصیص داده است». سینما فرهنگ که نام پردیس را یدک می‌کشد در شهرک کارمندان قرار دارد. پردیس سینمایی، به ساختمانی گفته می‌شود که دارای حداقل 3 سالن سینما (معمول 6 تا 10 سالن) باشد. ظرفیت بعضی از سالن‌های بزرگ پردیس‌های سینمایی گاهی تا چند هزار نفر هم می‌رسد که به آن مگاپلکس می‌گویند.
در مواردی، پردیس سینمایی در مجموعه بزرگی قرارگرفته است که مجموعه‌ای از خدمات تفریحی تجاری نیز در کنار پردیس سینمایی قرار دارد. پردیس سینمایی در ابتدا راهی برای رونق یافتنِ صنعت سینما ارزیابی شد؛ اما در ادامه مواردی همچون سرگرم‌کننده بودن، زمینه‌سازی برای بحث‌های فرهنگی و تعاملات اجتماعی، ایجاد پایگاه و مرکز فرهنگی، ارتقا سطح فرهنگی، بسط فرهنگ سینما رفتن، توجه به نیازهای فرهنگی و تفریحی افراد، نیز از اهداف تبدیل سینماهای تک منظوره به سینماهای چندمنظوره شد. اما سؤال اینجاست با تعاریفی که برای پردیس‌های سینمایی تبیین شده آیا سینما فرهنگ به‌صرف داشتن سه سالنِ نمایش پردیس سینمایی محسوب می‌شود؟
سینما آزادی
سینما آزادی کرمانشاه در سال ۱۳۵۴ با یک سالن نمایش فیلم به گنجایش ۱۰۸۵ صندلی بانام سینما شهرفرنگ شروع به فعالیت نمود. این سینما در جریان انقلاب چندین بار از سوی گروه‌های مختلف موردحمله قرار گرفت و پس از انقلاب برای مدتی تعطیل شد. مالکیت سینما آزادی با حوزه هنری بوده و مدیریت این سینما بر عهده «احسان رمضانی» است. رمضانی مهرماه امسال در پنجمین نشست مدیران امور سینمایی کشور که با حضور معاون سینمایی حوزه هنری در سنندج برگزار شد؛ موردتقدیر قرار گرفت.
 چگونگی توزیع سرمایه
شکل سانس بندی و نحوه گروه‌بندی فیلم‌ها در زمان اکران همیشه باعث مناقشه بوده است. بحث درباره نحوه و مدت اکران هرروز بالاتر هم می‌رود. سینما داران معتقدند؛ اگر یک فیلمی مخاطب و فروش خوبی داشته باشد قطعاً سینما داران از آن استقبال می‌کنند و اگر فیلمی مخاطب نداشته باشد؛ عقلانی نیست که سالن سینما به آن اختصاص داده شود. اما از میزان فروش گیشه چه کسی چه میزان کسب می‌کند نیز مسئله‌ای است که مدام موردبحث است.بنا به گفته محمد نیک‌بین تهیه‌کننده سینما: «فرمولی که الآن حاکم است بر این اساس است که سینما دار ۵۰ درصد از درآمد را برمی‌دارد و پخش‌کننده ۱۰ درصد را و از آن ۴۰ درصد باقی‌مانده، تهیه‌کننده باید هزینه‌های مربوط به تبلیغات، ساخت فیلم، خواب سرمایه و سوددهی را تأمین کند». از پنجاه‌درصدی که به سینما داران می‌رسد نیز، 5 درصد عوارض شهرداری، 8 درصد مالیات ارزش‌افزوده و نزدیک به 1 درصد صرف حق طبع بلیت خواهد شد. به‌عبارت‌دیگر 14 درصد از فروش به دولت واگذار می‌شود.
جذب مخاطب
کیفیت صندلی‌ها، سیستم سرمایشی و گرمایشی، جذابیت و معماری سینما، بهره‌گیری از سیستم‌های دیجیتالی و فناوری‌های مدرن صوتی و تصویری و راحتی و آسایش این سالن‌ها و … درمجموع مواردی هستند که ضرورت بازسازی و تجهیز سالن‌های سینماها را تشدید می‌کنند. از طرف دیگر با توجه به رشد جمعیت کشور و همچنین رشد و پیشرفت صنعت سینما در جهان، ایران امروز نیازمند فناوری‌های مدرن‌تری برای جلب مخاطبان به سالن‌هاست. مخاطبانی که باوجود اینترنت و ماهواره و دستگاه‌های پیشرفته نمایش خانگی کمتر رغبتی برای رفتن به سالن‌های قدیمی سینما نشان می‌دهند.
با رجوع به آمار فروش بلیت سینماها می‌توان به اقبال کم مخاطبان در سال‌های اخیر به فیلم‌های روی پرده پی برد. معضل رکود سینمای ایران و به‌طور اختصاصی استان کرمانشاه و حضور کم‌جمعیت مخاطبان در سالن‌ها، گرچه به موارد مهم‌تری چون کاهش کیفیت فیلم‌های روی پرده نیز مربوط است اما از اهمیت تجهیز سالن‌های سینما نمی‌کاهد.


دیدگاه‌ها(۰)