۱۳۹۵ پنج شنبه ۳۰ دي
شماره‌های پیشین:
شماره ۲۷۷۰ - ۱۳۹۵ شنبه ۱۸ دي
زنان و دستمزد ارزان
سودابه زیارتی. روزنامه‌نگار

امروزه زنان در تمام نقاط جهان، نقش کلیدی و مهمی را در حوزه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایفا می‌کنند و نرخ مشارکت آنان در این عرصه‌ یکی از معیارهای توسعه‌یافتگی در هر کشوری محسوب می‌شود. بنابراین تاثیر زنان در تحولات اقتصادی از جمله نکات مهمی است که در تمام دنیا به آن توجهی خاص می‌شود. اما این‌که تا چه اندازه از توانمندی و ظرفیت زنان در این حوزه استفاده می‌شود، مطالبه‌ایست که زنان فعال در این حوزه همواره به دنبال آن هستند.
در ایران، زنان نیمی از جمعیت فعال جامعه را تشکیل می‌دهند و نقش مهمی در جریان اقتصادی و شتابدهی این حوزه را دارند و می‌توانند به‌عنوان بخش مهمی از موتور محرکه اقتصاد کشور محسوب شوند. بنابراین تثبیت و گسترش موقعیت و جایگاه زنان در بحث اشتغال و اقتصاد بسیار مهم بوده و نقش دولت و اعمال سیاست‌های لازم برای دست‌یابی به این امر مهم  ضروری به‌نظر می‌رسد.
در این میان جمعیت زیادی از زنان شاغل و فعال در عرصه اقتصادی کشور را زنان کارگر تشکیل می‌دهند. زنانی که به گفته سهیلا جلودارزاده، رئیس اتحادیه زنان کارگر، بیشتر در بخش‌های خدماتی کار می‌کنند و اکثر کسانی که در این بخش‌ها شاغل‌اند خودسرپرست یا سرپرست خانوار هستند که با توجه به شرایط اقتصادی جامعه، بالارفتن نرخ تورم و گرانی‌های فزآینده دائماً در معرض تهدید و خطر تعطیلی مراکز کارشان قرار دارند. شرکت‌هایی هم که از کارگران پیمانی استفاده می‌کنند، به دلیل اجبار و محدودیتی که زنان برای کار‌کردن دارند، کمتر از حقوق مصوب، به آن‌ها پرداخت می‌کنند.
به هر گوشه از جامعه که نگاه کنیم، زنان کارگر زیادی را می‌بینیم که با غرور و تکیه بر بازوی توانمند خود بار اقتصادی خانواده را به‌دوش می‌کشند. برخی از این زنان به‌زحمت می‌توانند با حقوق دریافتی خود، هزینه‌های جاری خانواده را تا آخر ماه تامین کنند. زنان کارگر، علاوه بر این‌که تجربه شغل‌های کم درآمد و پرزحمت را دارند و ساعت کار طولانی و غیرقانونی را در این راستا متحمل می‌شوند، اولین گروهی هستند که در صورت نیاز، در تیررس اخراج قرار می‌گیرند. از طرفی بر حسب نیاز، چون بیشتر در بخش‌های غیررسمی مشغول به کار هستند در آمار رسمی نیز به‌حساب آورده نمی‌شوند. با این وجود حتی زنانی نیز که در بخش‌های رسمی به‌عنوان کارگر خدمت می‌کنند از حقوق قانونی کمتری بهره می‌برند و کارفرمایان به‌علت امتیازاتی که در قانون کار برای زنان کارگر درنظر گرفته شده، مثل مرخصی زایمان و ایجاد شیرخوارگاه و مهدکودک و حق شیردادن از زنان کارگر متاهل کمتر استفاده می‌کنند. یکی از فعالان حقوق زنان در این‌باره می‌گوید:« اشتغال غیر رسمی زنان کارگر منجر به رشد فقر و کاهش کیفیت زندگی خانوادگی و فرزندان خواهد شد. راه حل این معضل افزایش نظارت بر کارگاه‌های کوچک و اشتغال خانگی است. وضعیت اشتغال کارگران زن به مراتب از کارگران مرد بدتر است. قوانین اشتغال زنان به‌صورت حداقلی اجرا می‌شوند طوری که واحدهای تولیدی و صنعتی، کمتر به استخدام زنان متاهل رغبت دارند و در برخی موارد زنان مجرد را با تعهد عدم ازدواج و بارداری به‌کار می‌گیرند. کارفرمایان به‌ندرت در کارگاه یا واحد صنعتی برای کارگران زن، مهدکودک دایر می‌کنند. همه این شرایط دست به دست هم داده تا وضعیت اشتغال زنان، بدتر از مردان باشد و در عین حال از حمایت‌های قانونی،‌ حقوق و مزایای کمتری برخوردارند. در حال حاضر کارگران زن ارزان‌ترین نیروهای کار فعلی جامعه هستند. این در حالی است که دستمزد پائین زنان کارگر حتی منجر به اعتراض همکاران مرد آنها شده است. کارگران مرد معتقدند اگر زنان دستمزد بیشتری مطالبه کنند،‌ دستمزد کلی کارگران نیز افزایش خواهد یافت.»
شهیندخت مولاوردی نیز در همایش «زنان، کار و توسعه اجتماعی» که در اردیبهشت سال‌جاری به مناسبت هفته کار و کارگر برگزار شد از تدوین یک بسته حمایتی برای گروه‌های مختلف زنان و اجرایی‌شدن نظام جامع تأمین اجتماعی و سند جامع حمایتی از زنان با مشارکت معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، خبر داده است. تدوین این بسته‌های حمایتی، قطعا در بهبود و ارتقاء سیاست‌های حمایتی دولت از زنان موثر اما پیگیری برای اجرائی‌شدن این‌گونه اقدامات بسیار مهم‌تر است.
با اجرای برجام در دولت اعتدال و توسعه شاهد بهبود در روند کسب و کار در بخش‌های مختلف اقتصادی هستیم. امید به آن‌که در ادامه این روند، وضعیت شغلی و معیشتی کارگران و به‌ویژه زنان کارگر که از گروه‌های مهم بدنه کارگری کشور هستند،  بهبود یافته و زخم‌هایشان التیام یابد.

 


دیدگاه‌ها(۰)