30 شماره آخر

  • شماره 4128 -
  • ۱۴۰۰ چهارشنبه ۵ آبان
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه ورق بزنید دریافت همه صفحات
تبلیغات
روزنامه شرق نارون

اردوغان به قاره آفریقا باز‌می‌گردد

محمود فاضلی. تحلیلگر بین‌الملل

ترکیه در سال‌های اخیر روابط خود با کشورهای آفریقایی را توسعه داده و در 20 سال گذشته حجم تجارت خود با آفریقا را شش برابر افزایش داده و به یکی از مهم‌ترین شرکای راهبردی کشورهای آفریقایی تبدیل شده است. حجم تجاری ترکیه با کشورهای آفریقایی که در سال 2000 میلادی، حدود 5.4 میلیارد دلار بود، در سال 2020 از مرز 25 میلیارد دلار فراتر رفت و هدف رساندن این رقم به 50 میلیارد دلار و سپس به 75 میلیارد دلار خواهد بود. گرچه حجم سرمایه‌گذاری و حضور این کشور در قاره آفریقا در قیاس با چین و کشور‌های اروپایی مانند فرانسه یا عربستان و امارات اندک است؛ اما روندی تصاعدی دارد. ترکیه علاوه بر فعالیت در حوزه‌های انرژی، عمرانی، صنایع غذایی، پوشاک و کشاورزی، در حوزه‌های مهم آموزش دفاعی و تقویت جایگاه نهادهای حاکمیتی، گام‌های مهمی در آفریقا برداشته است.

ترکیه که در سال 2002 در آفریقا 12 سفارتخانه داشت، امروز تعداد سفارتخانه‌های خود را در این قاره به 43 سفارتخانه افزایش داده و رساندن آن به 50 سفارتخانه را هدف‌گذاری کرده است. ترکیه تاکنون با 48 کشور آفریقایی قراردادهای همکاری تجاری و اقتصادی، با 32 کشور موافقت‌نامه تشویق و حمایت متقابل از سرمایه‌گذاری و با 16 کشور آفریقایی نیز موافقت‌نامه اجتناب از اخذ مالیات مضاعف امضا کرده است.
بنیاد معارف ترکیه نیز دارای 144 مؤسسه آموزشی و 14 خوابگاه دانشجویی در سراسر آفریقاست. تعداد نمایندگی‌های آژانس همکاری و توسعه ترکیه در آفریقا نیز به 22 نمایندگی رسیده است. همچنین شرکت هواپیمایی ترکیه نیز به بیش از 50 شهر در 33 کشور قاره آفریقا پروازهای خود را عملیاتی کرده است. در دوره ریاست‌جمهوری و نخست‌وزیری اردوغان، مجموعا‌ 38 سفر به 28 کشور آفریقایی انجام داده‌ که سفر اخیرش به سه کشور آنگولا و توگو و نیجریه از مهم‌ترین سفرهای او به آفریقا محسوب می‌شود.
در سفر اردوغان به آنگولا هفت قرارداد در زمینه‌های آموزش، کشاورزی، صنعت، گمرک، گردشگری و تشکیل کمیسیون مشترک اقتصادی و تجاری امضا شد. در نتیجه با سرمایه‌گذاری‌هایی که در آنگولا انجام شد، نفوذ کارفرمایان ترکیه در این کشور افزایش خواهد یافت. حجم روابط تجاری دوجانبه ترکیه با این کشور در آینده‌ای نزدیک معادل 500 میلیون دلار تعیین شد. طبق توافق جدید، پروازهای شرکت هواپیمایی «ترکیش ایرلاین» بین استانبول-لوآندا برقرار خواهد شد. آنگولا امیدوار است در همکاری با ترکیه به دستاوردهای مشترک و امکانات تولید و فروش در سایر کشورهای منطقه دست یابد.
سخنرانی رئیس‌جمهوری ترکیه در مجلس آنگولا که گفته بود: «هنوز کسانی هستند که نمی‌توانند دستاوردهای مردم آفریقا در زمینه‌های استقلال، آزادی و برابری را بپذیرند و اینکه ما معتقدیم که سرنوشت بشریت را نمی‌توان و نباید در اختیار یک مشت کشوری که در جنگ جهانی دوم پیروز شده‌اند، واگذار کرد»، با خشم روسیه از عبارت «یک مشت کشور» روبه‌رو شد. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، درباره سخنان اردوغان، اظهار کرد: «همان‌گونه که می‌دانید جزئیات (در ترجمه) بسیار مهم است. اگر به ترجمه روسی نگاه کنم، به‌کارگیری عبارت تحقیرآمیزی نظیر «یک مشت کشور» درباره قدرت‌هایی که همه بارها را به دوش گرفته و برای نجات جهان از دست فاشیسم فداکاری‌های زیادی انجام داده‌اند، از لحاظ دیپلماسی به‌هیچ‌وجه قابل قبول نیست».
اردوغان در آخرین ایستگاه سفر به نیجریه، تقویت همکاری‌های دفاعی، نظامی و امنیتی با نیجریه را که در حال مبارزه با گروه‌های تروریستی، باند‌های مسلح و دزدان دریایی و تبادل اطلاعات لازم درمورد فعالیت‌های غیرقانونی گروه تروریستی فتو است، مورد تأکید قرار داد. در این سفر هفت توافق‌نامه همکاری از‌جمله در موضوعات معدن، انرژی، امور جوانان و همکاری‌های دفاعی امضا شد.
در دهه گذشته مقامات ترکیه در سطوح مختلف به آفریقا سفر داشته‌اند. این امر، در واقع اهمیت آفریقا در سیاست خارجی ترکیه را به دلایلی که راهبردی، اقتصادی و حتی نظامی است، نشان می‌دهد. سیاست خارجی ترکیه در آفریقا ابتدا به شرق و کشور‌های مسلمان این قاره گرایش داشت؛ در‌حالی‌که اینک چند سالی است غرب آفریقا که عمدتا مسلمان نیز نیستند، مورد توجه آنکارا قرار گرفته است. آنکارا در راستای تحقق اهداف خود در این قاره، بخش مهمی از تجارت خارجی را به کشور‌های آفریقایی اختصاص داده است. ترکیه از طریق نمایندگی‌های مختلف دیپلماتیک خود، حضور در قاره آفریقا را افزایش می‌دهد و مصمم به توسعه دامنه فعالیت‌های خود در این قاره است. بخش مهمی از تجارت خارجی ترکیه به کشور‌های آفریقایی اختصاص یافت. اردوغان در بازگشت از این سفر، میزبان سومین مجمع اقتصاد و تجارت ترکیه-آفریقا در استانبول بود. ترکیه در راستای اهداف بلند‌مدت خود در آفریقا، قرار است سومین اجلاس مشارکت ترکیه در آفریقا را در 17 و 18 دسامبر برگزار کند.
ترکیه مدعی است گروهی از کشورهای غربی در 20 سال گذشته برای محاصره ترکیه از هر طرف اقداماتی را به اجرا گذاشته‌اند؛ اما این کشور تلاش دارد با توسعه همکاری‌های سیاسی و تجاری و ایجاد یک کمربند در بین ترکیه و جهان اسلام و جهان عرب، اهداف دشمنانش را خنثی کند. به باور ترکیه، استراتژی حبس این کشور در سواحل خود، که با جنگ سوریه در شرق مدیترانه آغاز شد، در واقع شکست خورد. حتی «طرح محاصره» ترکیه به دریای اژه نیز کشانده شد. همکاری‌های نظامی آمریکا و همچنین فرانسه با یونان و برخی از کشورهای منطقه با یونان افزایش یافت. ترکیه در «شمال آفریقا-آفریقای مرکزی» اهداف و برنامه‌های بسیار بلندمدت و مؤثری دارد. نفوذ ترکیه در آفریقا بی‌شک نتایج ژئوپلیتیک مهمی خواهد داشت. این نتایج فراتر از روابط دوجانبه، تاریخ و سنت استعمار آفریقا و اقتدار قدرت‌های استعماری در این منطقه است.
ترکیه با معرفی خود به‌عنوان شریکی خیرخواه برای کشور‌های آفریقایی، به‌ دنبال بهره‌برداری از نفوذ نرم خود در این قاره است. استفاده از ظرفیت بالای کشور‌های آفریقایی در سازمان‌های بین‌المللی، فرصت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری، موازنه‌سازی در روابط خود با اتحادیه اروپا، گسترش شبکه امنیتی و نظامی در قاره آفریقا، مبارزه با دزدی دریایی و افزایش دامنه حضور امنیتی- نظامی در ورای مرز‌های خود، کمک‌های بشردوستانه، فعالیت‌های فرهنگی و حمایت از اسلام از نوع اخوان‌المسلمین، گسترش زبان و ناسیونالیسم ترکی، ایجاد پایگاه نظامی، حضور شرکت‌های ترکیه درآفریقا و ایجاد پل هوایی از مهم‌ترین اهداف ترکیه برای نفوذ در آفریقاست.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه شرق
عنوان صفحه‌ها

شماره 4186

تاریخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۳

نور نوشت
کارتون

اردوغان به قاره آفریقا باز‌می‌گردد

محمود فاضلی. تحلیلگر بین‌الملل

ترکیه در سال‌های اخیر روابط خود با کشورهای آفریقایی را توسعه داده و در 20 سال گذشته حجم تجارت خود با آفریقا را شش برابر افزایش داده و به یکی از مهم‌ترین شرکای راهبردی کشورهای آفریقایی تبدیل شده است. حجم تجاری ترکیه با کشورهای آفریقایی که در سال 2000 میلادی، حدود 5.4 میلیارد دلار بود، در سال 2020 از مرز 25 میلیارد دلار فراتر رفت و هدف رساندن این رقم به 50 میلیارد دلار و سپس به 75 میلیارد دلار خواهد بود. گرچه حجم سرمایه‌گذاری و حضور این کشور در قاره آفریقا در قیاس با چین و کشور‌های اروپایی مانند فرانسه یا عربستان و امارات اندک است؛ اما روندی تصاعدی دارد. ترکیه علاوه بر فعالیت در حوزه‌های انرژی، عمرانی، صنایع غذایی، پوشاک و کشاورزی، در حوزه‌های مهم آموزش دفاعی و تقویت جایگاه نهادهای حاکمیتی، گام‌های مهمی در آفریقا برداشته است.

ترکیه که در سال 2002 در آفریقا 12 سفارتخانه داشت، امروز تعداد سفارتخانه‌های خود را در این قاره به 43 سفارتخانه افزایش داده و رساندن آن به 50 سفارتخانه را هدف‌گذاری کرده است. ترکیه تاکنون با 48 کشور آفریقایی قراردادهای همکاری تجاری و اقتصادی، با 32 کشور موافقت‌نامه تشویق و حمایت متقابل از سرمایه‌گذاری و با 16 کشور آفریقایی نیز موافقت‌نامه اجتناب از اخذ مالیات مضاعف امضا کرده است.
بنیاد معارف ترکیه نیز دارای 144 مؤسسه آموزشی و 14 خوابگاه دانشجویی در سراسر آفریقاست. تعداد نمایندگی‌های آژانس همکاری و توسعه ترکیه در آفریقا نیز به 22 نمایندگی رسیده است. همچنین شرکت هواپیمایی ترکیه نیز به بیش از 50 شهر در 33 کشور قاره آفریقا پروازهای خود را عملیاتی کرده است. در دوره ریاست‌جمهوری و نخست‌وزیری اردوغان، مجموعا‌ 38 سفر به 28 کشور آفریقایی انجام داده‌ که سفر اخیرش به سه کشور آنگولا و توگو و نیجریه از مهم‌ترین سفرهای او به آفریقا محسوب می‌شود.
در سفر اردوغان به آنگولا هفت قرارداد در زمینه‌های آموزش، کشاورزی، صنعت، گمرک، گردشگری و تشکیل کمیسیون مشترک اقتصادی و تجاری امضا شد. در نتیجه با سرمایه‌گذاری‌هایی که در آنگولا انجام شد، نفوذ کارفرمایان ترکیه در این کشور افزایش خواهد یافت. حجم روابط تجاری دوجانبه ترکیه با این کشور در آینده‌ای نزدیک معادل 500 میلیون دلار تعیین شد. طبق توافق جدید، پروازهای شرکت هواپیمایی «ترکیش ایرلاین» بین استانبول-لوآندا برقرار خواهد شد. آنگولا امیدوار است در همکاری با ترکیه به دستاوردهای مشترک و امکانات تولید و فروش در سایر کشورهای منطقه دست یابد.
سخنرانی رئیس‌جمهوری ترکیه در مجلس آنگولا که گفته بود: «هنوز کسانی هستند که نمی‌توانند دستاوردهای مردم آفریقا در زمینه‌های استقلال، آزادی و برابری را بپذیرند و اینکه ما معتقدیم که سرنوشت بشریت را نمی‌توان و نباید در اختیار یک مشت کشوری که در جنگ جهانی دوم پیروز شده‌اند، واگذار کرد»، با خشم روسیه از عبارت «یک مشت کشور» روبه‌رو شد. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، درباره سخنان اردوغان، اظهار کرد: «همان‌گونه که می‌دانید جزئیات (در ترجمه) بسیار مهم است. اگر به ترجمه روسی نگاه کنم، به‌کارگیری عبارت تحقیرآمیزی نظیر «یک مشت کشور» درباره قدرت‌هایی که همه بارها را به دوش گرفته و برای نجات جهان از دست فاشیسم فداکاری‌های زیادی انجام داده‌اند، از لحاظ دیپلماسی به‌هیچ‌وجه قابل قبول نیست».
اردوغان در آخرین ایستگاه سفر به نیجریه، تقویت همکاری‌های دفاعی، نظامی و امنیتی با نیجریه را که در حال مبارزه با گروه‌های تروریستی، باند‌های مسلح و دزدان دریایی و تبادل اطلاعات لازم درمورد فعالیت‌های غیرقانونی گروه تروریستی فتو است، مورد تأکید قرار داد. در این سفر هفت توافق‌نامه همکاری از‌جمله در موضوعات معدن، انرژی، امور جوانان و همکاری‌های دفاعی امضا شد.
در دهه گذشته مقامات ترکیه در سطوح مختلف به آفریقا سفر داشته‌اند. این امر، در واقع اهمیت آفریقا در سیاست خارجی ترکیه را به دلایلی که راهبردی، اقتصادی و حتی نظامی است، نشان می‌دهد. سیاست خارجی ترکیه در آفریقا ابتدا به شرق و کشور‌های مسلمان این قاره گرایش داشت؛ در‌حالی‌که اینک چند سالی است غرب آفریقا که عمدتا مسلمان نیز نیستند، مورد توجه آنکارا قرار گرفته است. آنکارا در راستای تحقق اهداف خود در این قاره، بخش مهمی از تجارت خارجی را به کشور‌های آفریقایی اختصاص داده است. ترکیه از طریق نمایندگی‌های مختلف دیپلماتیک خود، حضور در قاره آفریقا را افزایش می‌دهد و مصمم به توسعه دامنه فعالیت‌های خود در این قاره است. بخش مهمی از تجارت خارجی ترکیه به کشور‌های آفریقایی اختصاص یافت. اردوغان در بازگشت از این سفر، میزبان سومین مجمع اقتصاد و تجارت ترکیه-آفریقا در استانبول بود. ترکیه در راستای اهداف بلند‌مدت خود در آفریقا، قرار است سومین اجلاس مشارکت ترکیه در آفریقا را در 17 و 18 دسامبر برگزار کند.
ترکیه مدعی است گروهی از کشورهای غربی در 20 سال گذشته برای محاصره ترکیه از هر طرف اقداماتی را به اجرا گذاشته‌اند؛ اما این کشور تلاش دارد با توسعه همکاری‌های سیاسی و تجاری و ایجاد یک کمربند در بین ترکیه و جهان اسلام و جهان عرب، اهداف دشمنانش را خنثی کند. به باور ترکیه، استراتژی حبس این کشور در سواحل خود، که با جنگ سوریه در شرق مدیترانه آغاز شد، در واقع شکست خورد. حتی «طرح محاصره» ترکیه به دریای اژه نیز کشانده شد. همکاری‌های نظامی آمریکا و همچنین فرانسه با یونان و برخی از کشورهای منطقه با یونان افزایش یافت. ترکیه در «شمال آفریقا-آفریقای مرکزی» اهداف و برنامه‌های بسیار بلندمدت و مؤثری دارد. نفوذ ترکیه در آفریقا بی‌شک نتایج ژئوپلیتیک مهمی خواهد داشت. این نتایج فراتر از روابط دوجانبه، تاریخ و سنت استعمار آفریقا و اقتدار قدرت‌های استعماری در این منطقه است.
ترکیه با معرفی خود به‌عنوان شریکی خیرخواه برای کشور‌های آفریقایی، به‌ دنبال بهره‌برداری از نفوذ نرم خود در این قاره است. استفاده از ظرفیت بالای کشور‌های آفریقایی در سازمان‌های بین‌المللی، فرصت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری، موازنه‌سازی در روابط خود با اتحادیه اروپا، گسترش شبکه امنیتی و نظامی در قاره آفریقا، مبارزه با دزدی دریایی و افزایش دامنه حضور امنیتی- نظامی در ورای مرز‌های خود، کمک‌های بشردوستانه، فعالیت‌های فرهنگی و حمایت از اسلام از نوع اخوان‌المسلمین، گسترش زبان و ناسیونالیسم ترکی، ایجاد پایگاه نظامی، حضور شرکت‌های ترکیه درآفریقا و ایجاد پل هوایی از مهم‌ترین اهداف ترکیه برای نفوذ در آفریقاست.

ارسال دیدگاه شما